Mkpebi siri ike nke-edebe irighiri. Definition nke atọm ruo 1932

Malite site oge ochie oge n'etiti narị afọ nke 18, nkà mmụta sayensị na-adịkwaghị echiche ahụ nke atọm - a urughuru nke okwu a na-apụghị kewara ekewa. English ọkà mmụta sayensị na n'okike, na D. Dalton nyere a definition nke atọm dị ka nke nta akụkụ nke a chemical mmewere. MV Lomonosov ya atọm na molekụla ozizi bụ ike inye a definition nke atọm na molekul. O kwenyesiri ike na molekul, nke ọ kpọrọ "corpuscles", esịnede "n'eluigwe na ụwa" - atọm - na na mgbe nile na-na-efegharị.

D. I. Mendeleev kweere na a subunit bekee na-eme ka ihe ụwa, retains niile ya Njirimara naanị ma ọ bụrụ na ọ bụghị n'okpuru nkewa. N'isiokwu a, anyị na-akọwa ihe dị ka a microcosm nke atọm, ma na-amụ ya Njirimara.

Background nke ozizi atọm Ọdịdị

Na narị afọ nke 19, ọ na-ebe ghọtara dị ka okwu na indivisibility nke atọm. Ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị kweere na ndị ahụ nke otu chemical mmewere n'ọnọdụ ọ bụla na-apụghị ghọọ atọm nke ọzọ ọcha. Ndị a echiche ha ndabere na nke ahụ dabeere na definition nke atọm ruo 1932. Ke mbubreyo narị afọ nke 19 na nkà mmụta sayensị e mere isi nchoputa nke gbanwere echiche a. Mbụ niile, na 1897 ndị British physics J. J. Thomson achọpụtawo elektrọn. Eziokwu a na-na-fundamentally gbanwere ọkà mmụta sayensị 'echiche banyere indivisible akụkụ nke chemical mmewere.

Olee otú iji gosi na atọm mgbagwoju Ọdịdị

Ọbụna tupu ọ chọpụtara nke elektrọn , ọkà mmụta sayensị ji otu olu na-ekweta na atọm enweghị ego. Mgbe ahụ, ọ hụrụ na electrons na-adị mfe iche si ọ bụla chọrọ chemical mmewere. Ha nwere ike dị na a ire ọkụ, ha na-ebu eletrik, ha hapụ bekee n'oge x-ray radieshon.

Ma ọ bụrụ na electrons bụ akụkụ nke ihe niile na-enweghị isịneke, na-ezighị ezi na ebubo atọm, si otú, na atọm e nwere ụfọdụ ahụ na-n'aka nwere nti ụgwọ, ma ọ bụghị atọm ga-electrically anọpụ iche. Iji nyere aka ịkọwa ihe owuwu nke atọm nyeere a anụ ahụ onu ka radioactivity. Ọ nyere nkọwa ziri ezi nke atọm na physics, na mgbe onwu.

The anya ụzarị

French physics A. Becquerel bụ ndị mbụ na-akọwa onu nke emission nke atọm nke ụfọdụ chemical ọcha, anya anya ụzarị. Ha ionize ikuku ngafe site na ihe onwunwe, na-eme blackening foto efere. Mgbe e mesịrị, Curies na Rutherford chọpụtara na redioaktivu bekee na-agbanwe ghọọ atọm nke ọzọ chemical ọcha (dị ka uranium - neptunium).

Redioaktivu radieshon bụ nonuniform na mejupụtara: Alfa ahụ, beta ahụ, gamma ụzarị. N'ihi ya, onu nke radioactivity gosiri na oge table nke ọcha ahụ nwere a mgbagwoju Ọdịdị. Eziokwu a na-mere ka ndị mgbanwe mere na definition nke atọm. Gịnị ahụ bụ atọm, nyere site Rutherford nwetara ọhụrụ na nkà mmụta sayensị eziokwu? Azịza nke ajụjụ a bụ ndị chọrọ ọkà mmụta nuclear nlereanya nke atọm, dị ka nke gburugburu ghaghị-ebubo ntọala electrons akpali.

Emegiderịta Rutherford nlereanya

Ozizi nke ọkà mmụta sayensị, n'agbanyeghị na ya pụtara ìhè agwa, ike anya kọwaa atọm. Ya Nchoputa ndị megidere isi iwu nke thermodynamics, dị ka nke niile nke electrons orbiting ndị nuclei ida ha ike na, dị ka o nwere ike ịbụ, n'oge ọ na-ada na ya. Atọm na nke a na-ebibi. Nke a bụ n'ezie bụghị ikpe, ebe ọ bụ na Chemicals na ahụ nke ha na-mere, adị ke uwa maka a ogologo oge. N'amaghị ihe kpatara atọm dị mkpebi siri ike nke dabeere na ozizi Rutherford, nakwa dị ka onu na-adị mgbe agafe na-ekpo ọkụ dị mfe bekee site na a diffraction ji kpachie oghere. Mgbe atọm spektra kpụrụ n'otu oge nwere a linear udi. Nke a megidere na Rutherford nlereanya nke atọm, dị ka nke ụdịdị dị iche iche ga-abụ na-aga n'ihu. Dị ka echiche nke kwantum-arụzi ụgbọala, electrons ugbu a na ntọala na-adịghị ji dị ka mgbe ihe dị ka nke ọma dị ka ndị nwere ụdị nke elektrọn ígwé ojii.

Ọtụtụ n'ime ya njupụta a ụfọdụ locus ohere gburugburu ntọala, na-atụle ga-ọnọdụ nke a urughuru na a nyere oge. Ọzọkwa, ọ hụrụ na ndị atọm, electrons mere ndokwa na n'ígwé. The ọnụ ọgụgụ nke n'ígwé nwere ike kpebisie maara na ọnụ ọgụgụ nke oge nke mmewere na oge D. I. Mendeleeva System. Ka ihe atụ, site atọm nwere 15 electrons na atọ ike na ọkwa. The egosi, nke na-ekpebi ọtụtụ nke ike na ọkwa a na-akpọ isi kwantum nọmba.

E guzobere ya experimentally na ume larịị nke electrons, emi odude dịkarịrị nso na isi, nwere kasị ala ike. Onye ọ bụla ume shei ekewa sub-etoju, na ha, n'aka nke ya, na orbitals. Electrons na-emi odude dị iche iche orbitals nwere otu ụdị n'ígwé ojii (s, p, d, f).

Dabere na ndị e kwuru n'elu, oputara na udi nke elektrọn ígwé ojii nwere ike ịbụ aka ike. Ọ na-erube nnọọ kpebisiri ike dị ka orbital kwantum nọmba. Anyị tinye kwa na ala nke elektrọn na particulate-ekpebikwa na abụọ ụkpụrụ - magnetik na akpa ogho kwantum nọmba. The mbụ dabeere na Schrodinger akụkụ na ihe e ji mara ndị gbasara ohere nghazi nke elektrọn ígwé ojii na ndabere nke atọ dimensionality nke ụwa anyị. The abụọ na-egosi - ọnụ ọgụgụ nke ndị atụ ogho na ya ikpebi elektrọn si adiana gburugburu ya axis ma ọ bụ counter-malite.

The chọpụtara nke neutron

Site na-arụ ọrụ nke D. Chadwick, ẹkenịmde ha na 1932, e nyere ya a ọhụrụ definition nke atọm na onwu na physics. Na ha na nkà mmụta sayensị nwere na o gosipụtara na na cleavage emee polonium radieshon mere site ahụ enweghị isi, uka 1,008665. A ọhụrụ elementrị urughuru na aha ya bụ na neutron. Ya chọpụtara na ịmụ ya Njirimara kwere ka Soviet ọkà mmụta sayensị V. Gapon na Ivanenko ike ọhụrụ ozizi nke ihe owuwu nke atọm ntọala, nwere protons na neutrons.

Dị ka ozizi ọhụrụ, ikpebi umi nwere ndị na-esonụ atọm etolite a bughi unit nke chemical mmewere, esịnede a isi nwere protons, neutrons na electrons na-akpụ akpụ na gburugburu ya. The ọnụ ọgụgụ nke oma ahụ na ntọala bụ mgbe hà ordinal nọmba nke chemical mmewere na oge usoro.

Mgbe e mesịrị Prọfesọ Zhdanov na ya nwere gosikwara na n'okpuru nduzi nke ike w radieshon, atọm nuclei na-kewaa protons na neutrons. Ke adianade do, ọ na-e gosiri na ndị agha na-ejide ndị a elementrị ahụ na ntọala, ọ bụ nnọọ ike-kpụ ọkụ n'ọnụ. Ha na-eme na nnọọ obere anya (nke iji nke 10 ^-23 cm), a na-akpọ nuclear. Dị ka e kwuru na mbụ, site MV Lomonosov bụ ike inye a definition nke atọm na molekul na ndabere nke eziokwu sayensị mara ya.

Ugbu ghọtara tụlee nlereanya: atọm mejupụtara a ntọala na electrons na-akpụ akpụ na gburugburu ya na a nditịm kọwaa ụzọ - orbitals. Electrons n'otu oge igosipụta Njirimara nke ma ndị ahụ na ebili mmiri ahụ, ya bụ, nwere a sọrọ okike. Ntọala nke atọm lekwasị fọrọ nke nta ya niile uka. Ọ mejupụtara protons na neutrons jikọtara nuclear agha.

Ma ọ bụ omume na-itu atọm

Ọ na-enyo na onye ọ bụla atọm nwere uka. Dị ka ihe atụ, ọ bụ nke nwụrụ 1,67h10 ^-24 ọbụna ike were ya otú obere a bara uru. Iji chọta arọ nke ihe, na-adịghị eji ihe ọtụtụ, na oscillator, nke bụ a carbon nanotube. Gbakọọ arọ nke atọm na molekul ihe adaba nke ukwu bụ ikwu arọ. Ọ na-egosi otú ọtụtụ ugboro arọ nke a molekul ma ọ bụ atọm karịa 1/12 nke carbon atọm, nke bụ 1,66h10 ^-27 n'arọ. Ikwu atọm pụta na-nyere na oge table nke chemical ọcha, na ha enweghị akụkụ.

Ọkà mmụta sayensị maara nke ọma na ndị atọm ibu nke a chemical mmewere - bụ nkezi uka nọmba nke isotopes. Ọ na-egosi, na ọdịdị nke otu unit nke a chemical mmewere nwere ike dị iche iche pụta. N'ihi ya ebubo nke nuclei nke ndị dị otú bughi urughuru otu.

Ọkà mmụta sayensị achọpụtawo na isotopes dị iche na nọmba nke neutrons na ntọala na nuclei ana ha yiri. Dị ka ihe atụ, a chlorine atọm, na-enwe a uka 35 ẹdude 18 neutrons na 17 protons, na a uka nke 37 - 20 protons na 17 neutrons. Ọtụtụ chemical ọcha bụ mixtures nke isotopes. Dị ka ihe atụ, mfe bekee ndị dị otú ahụ dị ka potassium, argon, oxygen dị na ya mejupụtara atọm na-anọchite anya 3 dị iche iche isotope.

Mkpebi siri ike nke atomicity

Ọ nwere ọtụtụ ịkọwa. Tụlee ihe a pụtara a okwu na onwu. Ọ bụrụ na ndị atọm nke a chemical mmewere nwere ike ọ dịghị ihe ọzọ ruo nwa oge adị na-akpa iche, anaghị agbasaghị na-etolite ihe mgbagwoju ahụ - ụmụ irighiri ihe, mgbe ahụ anyị na-ekwu na ndị dị otú ahụ bekee nwere atọm Ọdịdị. Dị ka ihe atụ, multi-ogbo chlorination mmeghachi omume nke methane. Ọ na ọtụtụ-eji organic sịntetik onwu maka isi halogen nkwekọrịta: dichloromethane, carbon tetrachloride. Ọ na-kewaa chlorine ụmụ irighiri atọm enwe elu reactivity. Ha ime sigma nkekọ na methane molekul, na-enye a yinye nnọchi mmeghachi omume.

Ihe atụ ọzọ nke a chemical usoro enwe oké mkpa na ndị ụlọ ọrụ - iji hydrogen peroxide dị ka a disinfectant na bleaching n'ụlọnga. Mkpebi siri ike nke atọm oxygen dị ka a cleavage ngwaahịa nke hydrogen peroxide emee ma ndụ sel (site na enzyme catalase), na na laabu. Atomic oxygen qualitatively kpebisiri ike site na ya elu antioxidant Njirimara na ha nwere ikike ime pathogenic mmadụ: nje bacteria, dịkwa ka usoro ha na ha spores.

Otú nuclear envelopu

Anyị na mbụ ahụ chọpụtara na bughi unit nke a chemical mmewere nwere a mgbagwoju Ọdịdị. Gburugburu ghaghị-ebubo ntọala ahụ dabeere na-adịghị mma electrons. The Nobel Nrite Niels Bohr, dabeere na kwantum ozizi nke ìhè, kere a-ezi ihe, ebe ndị akparamagwa na njirimara nke atọm ndị dị ka ndị: electrons na-akpụ akpụ na gburugburu ntọala naanị na ụfọdụ ofu ụzọ na nke a na-adịghị radiate ike. Bohr, ọkà mmụta sayensị egosiwo na ahụ nke microworld, nke na-agụnye-edebe irighiri-adịghị erube isi n'iwu ndị irè n'ihi na nnukwu ozu - ya ekweghị macrocosm.

Ọdịdị nke ahụ elektrọn shells nke particulates a mụwo na akwụkwọ na kwantum physics ndị ọkà mmụta sayensị ndị dị otú ahụ dị ka Hund, Pauli Klechkovskii. Ebe ọ bịara mara na electrons ka rotational ngagharị gburugburu ntọala bụghị jupụtara, ma na ụfọdụ ofu ụzọ. Pauli chọpụtara na n'ime otu ume larịị nke ọ bụla n'ime ya orbitals s, p, d, f na electronic mkpụrụ ndụ nwere ike ọ dịghị ihe karịrị abụọ na-ezighị ezi na ebubo ahụ nke na-abụghị atụ ogho uru + ½ na - ½.

Hund n'ọchịchị kọwara otú jupụta elektrọn orbitals na otu ume larịị.

Aufbau ụkpụrụ, na-akpọ ndị na-achị n + l, kọwaa otú jupụtara orbitals multielectron atọm (ọcha 5, 6, 7 cycles). All nke n'elu regularities jere ozi dị ka usoro iwu ndabere nke chemical ọcha kere Dmitriem Mendeleevym.

ọxịdashọn ogo

Ọ bụ a isi echiche na onwu na-akọwa na steeti atọm na a molekul. The oge a definition nke ogo ọxịdashọn nke atọm bụ dị ka ndị: ihe-ndebe na-oyi atọm na molekul, nke na gbakọọ dabeere na echiche na a molekul nwere naanị ndị ionic mejupụtara.

The ọxịdashọn nwere ike kwupụtara ihe integer ma ọ bụ a fractional nọmba, a mma, na-ezighị ezi ma ọ bụ efu ụkpụrụ. Na ọtụtụ atọm nke chemical ọcha nwere ọtụtụ ọxịdashọn na-ekwu. Ka ihe atụ, nitrogen bụ -3, -2, 0, +1, +2, +3, +4, +5. Ma ndị dị otú ihe mmewere, dị ka fluorine, na niile nke ya ogige nwere naanị otu ọxịdashọn ala hà -1. Ọ bụrụ na ọ na-dị a mfe umi, ya ọxịdashọn ala nke efu. Nke a chemical quantities adaba iji maka nhazi ọkwa nke bekee na-akọwa ha Njirimara. N'ọnọdụ ka ukwuu, na ọxịdashọn ogo onwu eji na mwube arụmarụ redox Jeremaya mere.

Njirimara nke atọm

N'ihi nchoputa nke kwantum physics, oge a na definition nke atọm, nke dabeere n'ozizi Ivanenko na Gapon E, gbakwunyere site ndị na-esonụ na nkà mmụta sayensị eziokwu. Ọdịdị nke ihe atọm ntọala na-agbanwebeghị n'oge chemical Jeremaya mere. The mgbanwe emetụta naanị anyịnya elektrọn orbitals. Ha mebere atumatu nwere ike ekewet a ọtụtụ anụ ahụ na chemical Njirimara nke bekee. Ọ bụrụ na ndị elektrọn doo a anyịnya orbit gaa orbital na a elu ume dị otú ahụ atọm a na-akpọ obi ụtọ.

Ọ ga-kwuru na electrons nwere ike ịbụ ogologo oge na ndị a na-abụghị ndị isi orbitals. Alaghachi ya anyịnya orbit, na elektrọn ewepụtarịrị na kwantum nke ike. The ọmụmụ nke ndị dị otú ahụ e ji mara nke bughi nkeji nke chemical ọcha dị ka elektrọn mmekọrita, electronegativity, ionization ike, kwere ka ndị ọkà mmụta sayensị bụghị naanị kọwaa atọm dị ka ihe dị oké mkpa urughuru microcosm, ma kwe ka ha kọwaa ike nke atọm na-etolite a mụ na energetically ọzọ mma molekụla steeti okwu, a ga-ekwe omume n'ihi eke ụdị ọ bụla nke anụ chemical agbụ: ionic, covalent-pola na apolar, onyinye-acceptor (dị ka covalent bonding umu) na m etallicheskoy. Nke ikpeazụ na-ekpebi ihe ndị kasị mkpa anụ ahụ na nke chemical Njirimara nke ọla.

E guzobere ya experimentally na size nke atọm ike ịdị iche iche. All ga-adabere na molekul na nke ọ na-gụnyere. Site X-ray diffraction analysis nwere ike gbakọọ anya n'etiti atọm na a chemical compound, nakwa dị ka na-amụta na okirikiri bughi mmewere unit. Inwe ihe nakawa etu esi nke mgbanwe nke radii nke atọm dị na oge ma ọ bụ na ìgwè nke chemical ọcha, ọ bụ omume na-ekwu ha anụ ahụ na chemical Njirimara. Ihe atụ, na oge na-amụba atọm ntọala-ana ha radii ọnụ ( "mkpakọ atọm"), ya mere ka ike gwụ ndị dara Njirimara nke ogige, na nonmetallic adịkwu.

N'ihi ya, ihe ọmụma nke ihe owuwu nke atọm ike n'ụzọ ziri ezi chọpụta na ahụ na chemical Njirimara nke niile ọcha gụnyere ke oge usoro ọcha.