Egwuregwu eletrik: nkọwa, nyocha, ụdị nke mmụba

Igwe eletrik nke physics bụ ihe ọ bụla n'ime anyị ga-eche ihu. N'isiokwu a, anyị ga-atụle isi ihe ndị metụtara ya.

Kedu ọkụ eletrik? Maka onye a na-amaghị ihe, ọ na-ejikọta ya na ọkụ ọkụ ma ọ bụ iji ike ọkụ TV na igwe ịsa ahụ. Ọ maara na ụgbọ oloko eletrik na-eji ike ọkụ. Kedu ihe ọzọ ọ ga - agwa? N'ihe banyere ịdabere na ọkụ eletrik, ọ na-emetụtakarị akara ike. Onye ga - enwe ike inye ọtụtụ ihe atụ ndị ọzọ.

Otú ọ dị, ọtụtụ ndị ọzọ, ọ bụghị ihe doro anya, mana ihe ọkụkụ na-adị kwa ụbọchị jikọtara ya na eletrik. Mụ na ha nile, physics na-akọwa anyị. Eletrik (ọrụ, nkọwa na usoro) anyị na-amalite ịmụ ihe n'ụlọ akwụkwọ. Anyị na-amụta ọtụtụ ihe ndị na-akpali mmasị. Ọ na - apụta na mkpụrụ obi na - eti eti, onye na - agba ọsọ ọsọ, nwa na - ehi ụra na azụ na - efegharị - na - emepụta ume ọkụ.

Electrons na protons

Ka anyị kọwapụta isi ihe ndị dị na ya. Site n'echiche nke ọkà mmụta sayensị, ọkụ eletrik na-arụ ọrụ na mpịakọta nke electrons na ihe ndị ọzọ ebubo na ihe dị iche iche. Ya mere, nghota sayensi banyere ọdịdị nke ihe na-amasị anyị na-adabere n'ogo nke ihe ọmụma banyere amị na ihe ndị dị na subatomic. Isi ihe na nghọta a bụ obere eletrọn. Mkpụrụ nke ihe ọ bụla nwere otu ma ọ bụ karịa electrons na-agagharị na dị iche iche orbits gburugburu gburugburu dị ka mbara ala na-agba gburugburu Sun. Ọtụtụ mgbe, ọnụ ọgụgụ nke electrons na mpempe bụ nhata ọnụ ọgụgụ nke protons na isi. Otú ọ dị, protons, dị nnọọ arọ karịa electrons, nwere ike iche na ọ bụ na etiti etiti atom. Ngwongwo a nke dị mfe nke dị na mpempe bụ nnọọ ihe zuru ezu iji kọwapụta isi ihe dị otú a dị ka ọkụkụ nke ọkụ eletrik.

Kedu ihe ọzọ m kwesịrị ịma? The electrons na protons nwere otu kasị electric ụgwọ (ma nke na-abụghị ihe ịrịba ama), nke mere na ha na-dọtara ọ bụla ọzọ. Ntugharị proton dị mma, na ụgwọ eletrik adịghị mma. Atọ nwere ọtụtụ electrons karịa ma ọ bụ nke a na-akpọ ion. Ọ bụrụ na ha ezughị ha na atom, a na-akpọ ya ude dị mma. Ọ bụrụ na ọ nwere ụfe ha, a na - akpọ ya njiko ọjọọ.

Mgbe electron hapụrụ atọ, ọ na-enweta ụgwọ ọrụ dị mma. Onye na-emepụta eletrik, nke na-enweghị ihe ọ bụla - proton, ma ọ bụ na-agaga na atọm ọzọ, ma ọ bụ laghachi na mbụ.

Gịnị mere ndị electrons ji ahapụ ụmụ?

Enwere ọtụtụ ihe kpatara nke a. Ihe kachasịsị bụ na n'okpuru ihe ọkụ ọkụ ma ọ bụ ụfọdụ electrons na-apụ apụ, a ga-akụtu eletrik na-agagharị na atọ. Okpomọkụ na-eme ka amama mee ngwa ngwa. Nke a pụtara na ndị electrons nwere ike ịgbapụta na mpụta ha. Na mmeghachi omume nke mmiri, ha na-kwaga site na atom ruo atat.

Ezi ihe omuma atu nke nmekorita n'agbata chemical na eletriki nyere anyi ike. A na-ebelata ụdọ ha site n'iji ihe eletrik na-abịa site na usoro ụjọ ahụ. Egwuregwu eletriki na-eme ka mmeghachi omume nke kemịkal. Ha bụ ihe na-eduga na mgbagha ahụ. A na-ejikarị eletrik eletrik na-eme ihe iji mee ka ahụ ike rụọ ọrụ.

Omume

N'ime ihe ụfọdụ, electrons n'okpuru ọrụ nke ogwe ọkụ eletrik na-agafe karịa nke ndị ọzọ. Ekwuru na ụdị dị otú ahụ nwere ezi àgwà. A na-akpọ ha ndị nduzi. Ndị a gụnyere ọtụtụ ọla, gas na-ekpo ọkụ na ụfọdụ mmiri. Air, roba, mmanụ, polyethylene na iko adịghị emepụta ọkụ eletrik. A na-akpọ ha ndị na-anwụ anwụ ma na-eme ka ha ghara ịchọta ezigbo ndị nduzi. Ezigbo insulators (ezigbo anaghị eduzi ugbu a) adịghị adị. N'okpuru ọnọdụ ụfọdụ, a pụrụ iwepụ electrons na aturu ọ bụla. Otú ọ dị, ọ bụrụ na ọnọdụ ndị a siri ike iji mezuo nke ahụ site na echiche dị mma, a pụrụ ịtụle ihe ndị dị ka ndị na-abụghị ndị na-eduzi.

Imete a sayensị ka physics (ngalaba "Eletrik"), anyị na-amụta na e nwere a pụrụ iche otu nke bekee. Ndị a bụ semiconductors. Ha na-eme otu akụkụ dị ka ndị na-anwụ anwụ, na ụfọdụ dị ka ndị nduzi. Ndị a gụnyere, karịsịa, germanium, silicon, oxide. N'ihi akụrụngwa ya, onye na-emepụta ihe na-achọpụta ngwa ngwa. Dịka ọmụmaatụ, ọ nwere ike ibu valvụ eletrik: dịka valvụ ígwè ígwè, ọ na-enye ohere ka ebubo na-agafe naanị n'otu ntụziaka. A na-akpọ ụdị ngwaọrụ ndị a dịka ebe. A na-eji ya na ndị na-anabata redio, nakwa na nnukwu ike osisi iji tọghata AC na DC.

Okpokoro bụ ihe dị egwu nke ụbụrụ ma ọ bụ ụbụrụ, na okpomọkụ bụ otu njigide nke mmegharị a (n'ihi na ọtụtụ metala nwere ọnụ ala, okpomọkụ nke electrons na-aghọwanye n'efu). Nke a pụtara na iguzogide ijegharị nke electrons na-ebelata na mbenata ọnọdụ okpomọkụ. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, njirimara nke ọla na-amụba.

Ọdịdị na-adịghị mma

N'ọnọdụ ụfọdụ, na obere okpomọkụ, nguzogide ọkpụkpụ nke electrons ga-apụ kpamkpam, na electrons, mgbe ha malitere imegharị ahụ, na-aga n'ihu na ya na njedebe. A na-akpọ ihe a ajuju oke. N'elu okpomọkụ nke ogo dị elu n'elu efu efu (-273 ° C), a na-ahụ ya na ọla ndị dị ka tin, lead, aluminum, na niobium.

Generator Van de Graaf

Usoro akwukwo nke ulo akwukwo gunyere otutu elere eletrik. E nwere ọtụtụ ụdị generators, nke anyị ga-achọ ịkọwa n'ụzọ zuru ezu karị. The Van De Graaff ome osooso na-eji iji nweta superhigh voltaji. Ọ bụrụ na a na-etinye ihe ọ bụla nwere oke nke ions dị mma n'ime akpa ahụ, mgbe ahụ, n'elu elu nke ikpeazụ ahụ, a ga - egosi electrons, na n'èzí - ọnụ ọgụgụ ahụ nke ions dị mma. Ọ bụrụ na anyị na-emetụ aka dị n'ime nke ihe ebubo, mgbe ahụ, ndị electrons n'efu niile ga-agafe ya. N'èzí, Otú ọ dị, ebubo ndị dị mma na-anọgide.

N'elu generator Van de Graaf, a na-etinye ions ndị dị mma site na isi iyi ya na eriri ebufe na-agafe n'ime ígwè. A na-ejikọta teepu ahụ n'ime ime elu nke ebe ahụ site na onye nduzi n'ụdị mpempe. Electrons na-asọpu site n'ime ime obodo. N'èzí, ions dị mma na-apụta. Enwere ike ime ka mmetụta ahụ nwekwuo site n'iji ngwaọrụ abụọ.

Ngwa eletrik

N'uzo akwukwo nke akwukwo aru di iche iche dika ihe elere anya. Kedu ihe ọ bụ? Oge eletriki elere anya site na njem nke ebubo eletrik. Mgbe electric oriọna jikọọ na batrị, agbanyere, ugbu a aga tinyere waya si otu osisi nke batrị oriọna, mgbe ahụ, site na ya ntutu isi, na-eme ya na-egbukepụ egbukepụ, na-alaghachikwuru azụ nke abụọ waya na ndị ọzọ osisi nke batrị. Ọ bụrụ na gbanwee ọkụ ọkụ ahụ, sekit ga - emeghe - oge ugbu a ga - akwụsị ma oriọna ahụ ga - apụ.

Mgba nke electrons

Ihe dị ugbu a n'ọtụtụ ọnọdụ bụ ụda nke electrons na-arụ ọrụ dịka onye nduzi. Na ndị nduzi ọ bụla na ụfọdụ ihe ndị ọzọ, ụfọdụ arụmọrụ na-eme mgbe nile, ọbụlagodi ma ọ bụrụ na ugbu a adịghị asọba. Electrons na ihe nwere ike ịbụ n'efu ma ọ bụ ike agbụ. Ezi ndị nduzi nwere electrons free nwere ike ịkwaga. Ma na ndị nduzi na-adịghị mma, ma ọ bụ ndị na-eme ka ọkpụkpụ, ọtụtụ n'ime ihe ndị a na-ejikọta ya na ọnụọgụ, nke na-egbochi ha.

Mgbe ụfọdụ, ụzọ na-eme ka onye na-eduzi ihe na-eme ka ọkpụkpụ electrons na-emegharị n'otu ntụziaka. A na-akpọ usoro a ọkụ eletrik. A na-atụ ya na amperes (A). Ndị na-ebugharị oge a pụkwara ịbụ ions (na gases ma ọ bụ ngwọta) na "oghere" (enweghị electrons na ụdị ụfọdụ nke semiconductors, nke na-akpa àgwà dị ka ndị na-ebugharị ọkụ eletrik.) Iji mee ka ndị electrons gaa n'otu ntụziaka ma ọ bụ ọzọ, a chọrọ ụfọdụ ike. Isi mmalite ya nwere ike ịbụ: ikpughe na ìhè anyanwụ, mmetụta magnetik na mmeghachi omume mmiri, ụfọdụ n'ime ha na-eji emepụta eletriki eletrik, na-emekarị maka nzube a: generator using effects magnetic, and mmewere (battery), mmetụta nke nke ruru chemical Jeremaya mere. Ma ngwaọrụ, na-eke ihe electromotive ike (EMF) akpata electrons ịga na one direction tinyere yinye. The ịdị ukwuu nke emf tụrụ na volts (V). Ndị a bụ ndị isi nkeji nke ike n'ihe.

Imelite nke EMF na ike dị ugbu a na-emetụta ibe ha dị ka nrụgide ma na-asọba na mmiri. Mmiri mmiri na-ejupụta na mmiri mgbe ụfọdụ, ma mmiri na-amalite na-asọ naanị mgbe emeghere tap.

N'otu aka ahụ, eletriki circuit nwere ike jikọọ a isi iyi nke electromotive ike, ma ugbu a na ya anaghị igba dị ka ogologo oge agaghị na-guzobere ụzọ tinyere nke electrons pụrụ ịkpali. Ha nwere ike ịbụ, sịnụ, oriọna ọkụ maọbụ onye na-ehichapụ ọkụ, mgba ọkụ a na-arụ ọrụ mgbapụ nke "na-ahapụ" ugbu a.

Njikọ dị n'etiti ugbu a na volta

Ka voltage na circuit sere, nke ugbu a na-abawanye. Ịmụ ihe n'usoro physics, anyị na-amụta na sekit eletrik nwere ọtụtụ akụkụ dị iche iche: na-abụkarị mgbanwe, ndị nduzi na ngwaọrụ bụ onye ọkụ ọkụ eletrik. Ha nile, jikọtara ọnụ, mepụta iguzogide ọkụ eletrik, nke (n'okpuru ọnọdụ okpomọkụ ọ bụla) maka ihe ndị a adịghị agbanwe n'oge, mana maka nke ọ bụla dị iche. Ya mere, ọ bụrụ na a na-etinye voltaji ahụ na bọlbụ ọkụ na ígwè ahụ, mmụba nke electrons na ngwá ọ bụla ga-adị iche, ebe ọ bụ na nrụgide ha dị iche. N'ihi nke a, a na-ekpebi usoro nke mpaghara nke sekit ahụ ọ bụghị naanị site na voltaji, kamakwa site na iguzogide ndị nduzi na ngwaọrụ.

Iwu Ohm

A na-atụle ịdị elu nke ntanetị ọkụ na ohms (Ohms) na sayensị dịka usoro ahụike. Eletrik (nchịkọta, nkọwa, nyocha) bụ isiokwu buru ibu. Anyị agaghị enweta usoro dị mgbagwoju anya. Maka onye mbu mara banyere isiokwu a, o zuru ezu na e kwuru ya n'elu. Otú ọ dị, otu usoro ka bara uru ịkwụsị. Ọ dị nnọọ mfe. Maka onye ọ bụla na-eduzi ma ọ bụ usoro nke ndị nduzi na ngwaọrụ, mmekọrịta dị n'etiti voltaji, ugbu a na iguzogide nyere site na usoro: volta = ugbu a x nguzogide. Nke a bụ okwu mgbakọ na mwepụ nke iwu Ohm, aha ya bụ George Ohm (1787-1854), bụ onye mbụ guzobere mmekọrịta nke atọ ndị a.

Igwe eletrik nke physics bụ akụkụ dị mma nke sayensị. Anyị atụlela naanị ihe ndị bụ isi metụtara ya. Ị mụtala ihe ọkụ eletrik, otú e si akpụ ya. Anyị nwere olileanya na ozi a ga-abara gị uru.