Human development index

The Human Development Index - otu ihe dị mkpa na-egosi nke akụ na ụba nwere na àgwà nke ndụ nke ndị mmadụ na a n'otu mba. Nke a integrated uru, nke na gbakọọ kwa afọ ma na-agụnye ndị dị otú ahụ mkpa ibiere dị ka ụkpụrụ nke ndụ, mmuta, agụmakwụkwọ na Ekliziastis. Nnyocha dị otú ahụ kemgbe 1990 e aku na United Nations. Special software ka anyị tụlee ajụjụ a, dị ka ụmụ mmadụ na mmepe index.

Kwa afọ, United Nations mgbe ịkpachara anya ọmụmụ bipụtara "Human Development Report", nakwa na ọ na-egosipụta nsogbu nke ọha mmadụ, ma na a zuru ụwa ọnụ ọnụ ọgụgụ. N'okwu a, na e nwere otu atụmatụ: na data gosiri na nke a akụkọ - egbu oge site kpọmkwem 2 afọ. Dị ka ihe atụ, akụkọ maka 2012 ga-ọnọde data maka 2010 N'agbanyeghị nke a, ha ka na-anọchi anya na ezigbo àgwà nke ndụ na mba-amụ na ka na-anọgide na isi criterion nke na-ekpe ikpe ịga nke ọma nke na-aga n'ihu N'ezie nke ọchịchị ọhaneze na akụ na ụba iwu .

Otu n'ime ndị kasị mkpa na-egosi n'okpuru echiche - bụ Ekliziastis, ọ tụrụ site ndu ndimmadu nke ndị obodo. II - mmụta na n'ihi na ya na ngụkọta oge ga-okenye mmuta ọnụego (ya kwesịrị dịkarịa ala 2/3) na nkezi ọnụ ọgụgụ nke afọ agụmakwụkwọ (ga-ihe karịrị otu ụzọ n'ụzọ atọ). Ke ọmụmụ ndị mmuta n'etiti gbakọrọ pasent nke bi onye ruru afọ 15 na afọ. Ghọtara eru onye nwere ike na-agụ ma ọ bụ dee ihe ndị kasị dị mfe ederede.

Na-sonye na akaụntụ na ibi ndụ nke ndị bi na ya, ọ na-kwupụtara ezigbo GDP, nke akụkọ kwa n'isi n'isi nke a akpan akpan ala. N'otu oge ahụ ọ ga-gaa na akaụntụ na-eri nke bi ukpụhọde, ya bụ, ndị ịzụta ike nke ndị mmadụ na-amụ ihe. Mgbe e mesịrị, dị ka a n'ihi nke mmegharị e tinyere ihe yana idobe okirikiri socio-aku egosi - na Human Development Index. Ọ kọwara ụfọdụ n'ime mkpa akụkụ nke ndụ mmadụ, dị ka mmepe na mba, ógbè, na karịsịa na-elekọta mmadụ dị iche iche, ahụ ike index, na enwe, ego, ohere ọrụ aka akụziri.

Na 2010, na-ewere n'ime akaụntụ inequality nke mba atọ kpamkpam ọhụrụ egosi na n'ihu ẹkenam. Nke mbụ n'ime ha - na Human Development Index, nke na-ewe n'ime akaụntụ inequality n'etiti iche iche nke ndị, Gender ahaghị nhata Index na multidimensional Poverty index.

Adịbeghị anya ọmụmụ gosiri na Norway - kasị baa ọgaranya ná mba ụwa. Na-esonụ a ọma ise adade ke a format: Australia, Netherlands, United States na New Zealand.

Ọ bụrụ na anyị na-atụle oge a na ọha mmadụ, mmadụ nwere taa bụ isi ihe na-akpata nke aku n'uba nke ọha mmadụ. Obi abụọ adịghị ya, si ya status adabere na otú ojiji nke niile ndị ọzọ ego. Dị ka World Bank data show, na oge a na mba isi òkè nke mba akụ na ụba bụ na ndị mmadụ, "ụmụ mmadụ isi obodo" si 68% na 76% nke mba akụ na ụba.

Gịnị bụ mmadụ nwere, otú iji ya n'ụzọ ziri ezi maka ọganihu nke ala ma hụ na a ezigbo ihe onwunwe n'obibi ndụ? Ọ bụ a collection of ime mmụọ na ume anụ ahụ, nke na-eji nke ọma na n'ụzọ dị irè maka onwe-mmezu, ọbọ a ọma na onye na-elekọta mmadụ ihe mgbaru ọsọ. Ọ na-enye ohere ime na qualitative e ji mara ndị bi na.

Na mmepe nke ụmụ mmadụ nwere na-emetụta anụ ahụ na echiche ike, ndu ndimmadu, mmuta, oru na-akpali, ihe na mkpa ime mmụọ nke onye ahụ na -elekọta mmadụ na-arụ ọrụ.

Formation nke onye ahụ, kama mmepe nke ya nwere na-adị mgbe mmadụ nwere mkpa maka a ọhụrụ ụkpụrụ ime mmụọ na, e nwere mee nke esịtidem ike, akụkwa ikike, nkà, ụfọdụ ihe na-agakọ.

Onye n'ekweghị ngụgụ mgbalị nile e mere na-achọpụta na-aghọta ha nwere, na-eme ka onye ibu, ikwe na-amụta banyere ụwa na nzube nke ndụ. Final na nkịtị ogbo - mbịne echiche n'ime eziokwu, onwe-okwu na onwe-actualization. Human mmepe na-eme ka ya nwere ebe obibi. Ọ bụla bi nke Earth chọrọ a ogologo na ike ndụ, ọ nrọ nke muta na a ezigbo ibi ndụ na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nnwere onwe, na-ekwe nkwa ndị ruuru mmadụ na na nkwanye ùgwù.