Social iche: ihe bụ nke ya pụtara maka oge a ọha mmadụ?

Na XIX narị afọ na ọ gbasara ndị dị otú ahụ echiche na omenala ndị mmadụ, dị ka nke na isi amata ndị na-elekọta mmadụ iche e metụtara n'aka mmepụta. Karịsịa, a na-ele bụ Marxism. Otú ọ dị, ya theorists ndị dịpụrụ adịpụ bụghị naanị na klas, ma na-edo n'ime klaasị ọ bụla (atụ, obere, ọkara na nnukwu bourgeoisie), si otú na-emesi ike na inequality na mwepu na e ji mara nke ọ bụla otu nke ndị mmadụ. Otú ọ dị, ha kweere na ha ga-emeri, na ndị dị otú ahụ a na klas, na proletariat, na-egwu a ozi na akụkọ ihe mere eme.

echiche mepụtara N'ụzọ dị iche, na klas Ozizi, dabeere na otu na-elekọta mmadụ iche dina. Na-ede nke a stratification Ozizi bụ Pitirim Sorokin. Ọ mepụtara ihe dum usoro nke ihe ịrịba ama na ibiere nke na-elekọta stratification, akpụ Ọdịdị nke ahụ na-elekọta mmadụ organism. Sorokin iche univariate na multivariate stratification, ya bụ, nkewa nke otu n'ime iche iche dị ka "strata" nke onye atụmatụ na a dum set nke ha. Ọ na-akọrọ ndị a strata na ndị dị otú ahụ e ji mara atụmatụ dị ka ọrụ, ego, ọnọdụ ibi ndụ, agụmakwụkwọ, psychological àgwà, nkwenkwe okpukpe, àgwà style, na ọtụtụ ndị ọzọ. Ọtụtụ dịkọrọ ndụ sociologists kwere stratum isi na "ọgwụgwụ" mmewere nke omenala.

Ọkà mmụta sayensị na-mmasị n'otú akara aka nke onye na-elekọta mmadụ iche nke ọha mmadụ na-ekpebisi ike site na nkewa n'ime strata. Ha gbakọọ ekwe omume nke mgbanwe site otu ìgwè ọzọ (kwụ agagharị), nakwa dị ka n'ime klaasị (vetikal), n'ihi na otu onye, abụọ ma ọ bụ karịa ọgbọ, pụta ìhè n'etiti ha ziri ezi na random agagharị. Na-amụ na nsogbu nke stratification oké ọrụ na-egwuri site ozizi Max Weber. O kweere na ihe dị iche n'etiti iche iche nke ndị bụ n'ihi bụghị nanị na inwete akụ na ụba, ike na iwu, ma na-elekọta mmadụ na-egosi - ọnọdụ na ùgwù. Dị ka Weber, ọ bụla otu bụ pụta ụwa a na-ịke nke ndụ - àgwà, ihe nakawa etu esi, ụkpụrụ.

Ịmụta ụkpụrụ na-akọwa omume nke ndị mmadụ na ọha na eze usoro, nakwa dị ka otú mmadụ iche na-emetụta ha anya, nọ na-achụ ndị ọkà ihe ọmụma na sociologists dị ka Lyndon na Mead. Ndị dị otú ahụ mmiri nke na-elekọta mmadụ ọrụ, dị ka a echiche na ùgwù, ime ka ndị mmadụ ihe n'ụzọ kwesịrị ekwesị na-akọrọ site n'ìgwè ha, na-amata onye ọ bụla ma ọ bụ ihe omume (eg, a ika uwe ịzụta, ma-eziga ụmụ ha Yelky University, ọ chọrọ ka a na-apụta-Royce ma ọ bụ Mercedes ). Ọ bụrụ na mmadụ chọrọ tufuo nke amanye ọrụ, dị ka a na-achị, ọ na-kweere na ọ ka furu efu ugwu, na ike ga-etinyere ya na-elekọta mmadụ sanctions.

Social iche na okwu ikpe ndị a na-enyo n'ime a mmeghachi omume otu, na ọbụna dum na mmadụ na onye ahụ si akpa àgwà, nke "jụ" na-emezu na-atụ anya nke ime ka n'ozuzu nabatara norms na ụkpụrụ. Ndị dị otú ahụ n'obodo nwere ike idị n'okpuru iwu, na mgbe ụfọdụ ha na-dabere na omenala, omume ma ọ bụ okpukpe. Nke a bụ karịsịa njirimara nke omenala otu, mgbe ha na-aga na N'ezie nke ọbụna a anụ ahụ edinam - eti eti, ọnwụ, ma ọ bụ lynch lynching, mkpọrọ. N'ọnọdụ ndị ọzọ, tinye aku n'obodo dị ka Iwu ma ọ bụ siizi onwunwe. Ma kasị oge a mba na-tumadi-ejedebeghị na odide nke na-egosi enweghị nkwanye ùgwù.

The na mmekọrịta dị n'etiti na-elekọta mmadụ ọrụ, ọnọdụ, n'obodo, ùgwù, na ndị ọzọ na ndị dị otú ahụ usoro a na-amụ a pụrụ iche ịdọ aka ná ntị, interactionism. Onye ọ bụla n'ime ndị a dị iche iche, na-ekwu ọkà mmụta sayensị, na-emepụta ya "ụwa" ebe na-ese "ndụ script" ụfọdụ omume, ụfọdụ uwe. E nwere ọbụna a na-elekọta mmadụ mgbanwe nke asụsụ N'ịbụ ọdịiche dị n'etiti nnukwu iche iche nke ndị na a ọkachamara ma ọ bụ ụlọọrụ ubi. Ma ndị dị otú ụwa toro ejighị n'aka. Ndị ma ọ bụ ndị ọzọ omume ọha na eze, karịsịa nnukwu-ọnụ ọgụgụ, ike ndị mmadụ na-echegharị echiche na ọrụ ha na-eme ka mgbe ụfọdụ nnọọ na-atụghị anya omume. Ya mere a mgbanwe ke maara ụwa nke ọrụ nke ọhụrụ na-ekesa.