Nti okwu banyere ọdịdị nke

O siri ike ọbụna na-ndepụta ama dere, ọkà ihe ọmụma na ndị ọkà mmụta sayensị, bụ ndị dị iche iche okwu banyere okike. Isiokwu a bụ anọgide nwere mmasị na ndị mmadụ, n'ihi na ha na-agbalị ka nyochaa niile dị anyị gburugburu, mebere ụwa nke anyị bi na. Na n'elu ihe nile, n'agbanyeghị eziokwu na ọdịdị yiri ka faceless, nyere ya amamihe pụrụ iche. N'ihi ya, m na-ekwu ihe atụ, Erazm Rotterdamsky, kwere na a quality kwere anyị nkịtị nne, nke bụ otú iche iche, mee ka anyị na ya hà. Na ochie na-ede uri Lucretius kwuru na uwa na ndabere nke ya esịtidem usoro, nke anyị maara, bụ chụpụ si mkpụrụ obi anyị na-atụ egwu, gụnyere tupu ọnwụ ya.

On ọdịdị na ya iwu

Ebe ọ bụ na n'oge ochie, ndị mmadụ kweere na ụwa anyị gburugburu bụ bụghị jupụtara, ma n'usoro. Na ọdịdị nwere ya iwu na anyị maara na. Ọ bụ, na okwu nke Cicero, nwere ike na-egosi anyị na-sample iji. Nkwupụta banyere ọdịdị lekwasịrị anya mgbe mgbe na otú a onye nwere ike iri uru nke ihe ghọta. Karịsịa, Frensis Bekon kwuru na anyị kwesịrị ịghọta eke iwu na irubere ha isi. Ọ bụ mgbe ahụ anyị ga-enwe ike imeri okike. N'aka nke ọzọ, okwu banyere ọdịdị nke ndị na-ede, karịsịa ndị Enlightenment, ka ị na-ahụ na "ọdịdị" abụghị naanị na ọ bụghị nke ukwuu eme ihe n'usoro clockwork, dị ka a ụdị playful scamp onye lures ụmụ mmadụ. Sịkwa Denis Diderot ji ya tụnyere ihe a na-ejighị mara mma. Nature na-egosi anyị dị ka ma ọ bụrụ na n'okpuru uwe-ya otu akụkụ nke ya emere ọtụmọkpọ, mgbe ahụ, nke ọzọ. N'ihi ya, ọ na-enye olileanya ndị na-mmasị site na ya, mgbe na-enweta ya na zuru.

Na ịma mma nke okike

Ndị maara ihe bụghị nanị okwu banyere uru nke ihe ọmụma nke na-abụghị ụwa, ha na-mmasị n'ebe ya mma. Lev Tolstoy kweere na uche nke obi ụtọ na mmetụta uche na-ekpuchi anyị na ndị dị otú ahụ ntule na-n'ezie na-ekwu okwu banyere otu ịdị n'otu nke dị n'etiti anyị na ekere uwa. Dị nnọọ ebe nchekwa nke ọ na-ezo ke ogbu nke oge. Nkwupụta banyere ọdịdị, karịsịa na ya mara mma na izu okè, ma ọ bụrụ na anyị na-akpali echiche nke a na-ezigbo, nke anyị na-juputara echefu echefu, ma ọ looms n'ihu anyị. N'ihi ya Kant, na-ekwu banyere aesthetics, na-ekwuputa na anyị itinye ọdịdị nke a nzube nke bụ na ya, ma ọ bụ na anyị. Ya mere, anyị na-enwe ike ịhụ ihe ndị mara mma dị na ya. Ma Ruskin kwuru na ndị dị otú pacified picture dị ka anyanwụ dara na udo mmiri, bụ ndị kasị oké ọnụ na anyị nwere.

Nkwupụta banyere ọdịdị na nwoke

Atụnyere na mmekọrịta dị n'etiti ndị mmadụ na eke na gburugburu ebe obibi, ụfọdụ siri na-abịakarị mwute ọgwụgwụ na ndị mmadụ na-adịghị dị ka magburu onwe ya dị ka ụmụ anụmanụ. Montaigne wutere site eziokwu na ọha mmadụ na e nwere ndị ohu na gentlemen, na a ịnyịnya ma ọ bụ ọdụm na-ikwu ha. Goethe kwuru na dị iche na odidi nke madu maara dịghị ụgha, ọ dịghị akwa emo. Ọ bụ eziokwu, siri ike a na-ekwu eziokwu. Anyị emehie na mmehie naanị onwe anyị. Marx jụrụ onwe ya banyere ọganihu. Ọ na-eche ihe mere na ọ bụ na, ha meriri uwa, ndị na-eme ndị ohu nke ndị ọzọ ma ọ bụ onwe ha bụ ndị ohu ya meanness?

Nkwupụta banyere ọdịdị na gburugburu

Ebe ọ bụ na anyị na-ama kwuru banyere ha bụ ndị guzobere Marxism, ọ bụ uru na-ehota ama okwu nke Engels. O kwuru na a onye na-enwe mmasị na-enwe mmasị ya nara okike. Ma, ime nke a abụghị: ọ ga-ewe usiene anyị ọ bụla nke anyị mmeri. Ugbu zuru ụwa ọnụ ebe obibi ọdachi nke Chernobyl na Fukushima na Amazon ọhịa, n'ezie gosi okwu amụma ndị a. Mgbe niile, a dịkọrọ ndụ Jules Verne Engels aka ná ntị na ọdịdị nke menacing ọha ọkàiwu, bụ onye guzo n'ọnụ ụzọ gị. Ọ maara ihe niile gị mmejọ na rubeghị iwu, ntaramahụhụ bụ apụghị izere ezere.