Biology: a pụtara? Ihe ndị sayensị mbụ chọrọ ojiji nke okwu ahụ bụ "usoro ndu"?

Biology - a okwu na-ezo aka bụ ụwa dum nke na sayensị. Ọ n'ozuzu ọmụmụ ihe dị ndụ, nakwa dị ka ha na mmekọrịta ya na gburugburu ebe obibi. Biology explores kpamkpam akụkụ nile nke ndụ nke ọ bụla dị ndụ organism, gụnyere ozizi evolushọn, àgwà, ihe nakpata ya amụba na uto.

Mgbe mere okwu ahụ bụ "usoro ndu"? Dị ka a dị iche iche ndị ọkà mmụta sayensị, ọ na malitere iputa n'isi XIX narị afọ. Na onye chepụtara okwu "usoro ndu"? Nke a ị ga-amụta na ya.

Ochie na ọmụmụ nke mbụ ndu ọzụzụ

Tupu ị mara mgbe e nwere a okwu bụ "usoro ndu", kwesịrị inwe a obere okwu banyere ọmụmụ nke ịdọ aka ná ntị ya. Ọ na-kweere na Gris oge ochie ọkà ihe ọmụma Aristotle mbụ tọrọ ntọala nke ndu sayensị - ntọala nke sayensị dị ka anụmanụ na botani. Ọkà mmụta ihe ochie chọpụtara a ọtụtụ ihe onwunwe arịa, nke e dere ọrụ nke Aristotle na ụmụ anụmanụ. Ọ mbụ e zoro aka na njikọ dị n'etiti ụdị ụfọdụ nke ụmụ anụmanụ. Na Aristotle kwuru na ihe niile wara njakpa-hoofed anụmanụ atagharị ọnụ.

Dịkwa mkpa ọmụmụ na ubi nke usoro ndu Dioscorides atụle, bụ onye ndụ ya mere ka a oké ndepụta ọgwụ osisi na kọwara ha edinam (nke iji nke narị isii osisi).

Ọzọ oge ochie ọkà ihe ọmụma Theophrastus, dere, sị ọtụtụ ọrụ bụ "Studies na osisi." Na ya, ọ na mepụtara echiche nke Aristotle, ma naanị banyere osisi na ha Njirimara.

Middle Ages

Onye chepụtara okwu "usoro ndu" na mgbe ọ mere? Iji na-ekwu banyere ya bụ ka oke n'oge, n'ihi na mgbe ọdịda nke Western Alaeze Ukwu Rom, ọtụtụ nkà, gụnyere ndị nke na nkà mmụta ọgwụ na usoro ndu e efu. Arab ná mmalite Middle Ages ẹkemụm buru ibu n'ókèala na-aka-ha ọrụ nke Aristotle ada - mgbe ha a sụgharịrị Arabic.

Na nke Asatọ na narị afọ na nnukwu ihe ịga nke ọma na-enweta site Arab na-eme nnyocha na ubi nke botani na Mmebe. Na anụmanụ oké ihe ịga nke ọma ọ na-enweta Arab edemede - Al Dzhahis onye mbụ ekwuwo banyere evolushọn, dị ka ọ na-chọrọ site ozizi nri yinye.

Al Danavari ghọrọ nchoputa nke botani na Arab ụwa. Dị ka Aristotle, Al Danavari kọwara banyere isii narị ụdị osisi, nakwa ka ha na mmepe na uto na-adọ nke ọ bụla n'ime ha.

Incredibly oké onyinye mmepe nke usoro ndu na nkà mmụta ọgwụ akpan akpan mere ka Arab dibịa Aviatsenna. O dere, sị a ma ama akwụkwọ "The Canon of Medicine", nke nọgidere na-arụ ọrụ na European dọkịta na XVIII narị afọ, yana idobe okirikiri. Ọ nyere ụmụ mmadụ Aviatsenna pharmacology na kọwara nke mbụ na-adakarị ọmụmụ ihe ọzọ dị oké njọ mmetụta na ọmụmụ nke mmadụ mmewere na ụzọ nke ọrịa akara.

Ibn Zuhr mụọ ọdịdị nke a ọrịa, dị ka scabies, na ẹkenịmde ịwa ahụ arụmọrụ, na mbụ na-adakarị nwere na ụmụ anụmanụ. Na ochie Europe, ọmụmụ nke nkà mmụta ọgwụ na sayensị dị ka botani, anụmanụ, ka e akp, isi n'ihi na mmetụta nke Catholic Church.

Renaissance na mmasị na nkà mmụta ọgwụ, bayoloji

Na Renaissance, okwu bụ "usoro ndu" ọ ka nọ na-amaghị. Ma chọọchị ọkwá ahụkwaghị ukwu, na ndị ọkà mmụta sayensị, na ọtụtụ n'ime ha na Italy, malitere inwe mmasị na botani, anụmanụ, mmewere na nkà mmụta ọgwụ - ha malite ịmụ ọrụ nke oge ochie na nkà mmụta sayensị ọgụgụ.

Ugbua na XVI na narị afọ, ndị ọkà mmụta sayensị Dutch Vesalius tọrọ ntọala nke oge a na Mmebe. Iji dee ha onwe ha ọrụ, ọ dissected ahụ mmadụ ma na-amụ ihe owuwu nke esịtidem akụkụ.

Researchers laghachiri na ok ọmụmụ nke osisi ahụ, ya bụ Botany, ebe chọpụtara na ọtụtụ herbs bụ nnọọ ike ọgwụ Njirimara ma na-enyere na-agwọ ọrịa.

Na XVI na narị afọ nkọwa nke ụmụ anụmanụ na ụzọ ndụ ha na-a dum research ebe maka ọmụmụ nke niile mara fauna.

Ọ dịghị obere mkpa onyinye mmepe nke usoro ndu mere Leonardo da Vinci, Paracelsus, bụ onye nọgidere na-amụ Mmebe na pharmacology.

Na na Asaa narị afọ ọkà mmụta sayensị Gaspard Bauhin kọwara niile mara n'oge ahụ na Europe, osisi - karịrị puku mmadụ isii na umu. Hives Harvey bụ onye haziri ihe otopsii nke ụmụ anụmanụ, mere ọtụtụ ihe dị mkpa nchoputa metụtara ndị mgbasa.

Na na Asaa narị afọ sitere ọhụrụ ndu ịdọ aka ná ntị ndị a na-mikroskopu mepụtara. N'ihi ya chọpụtara, ndị mmadụ mụtara banyere ịdị adị nke microscopic otu-celled ntule, nke mere ka a resonance ke otu. Mgbe ahụ ya na nke mbụ na-amụ ụmụ mmadụ spam.

Nke ọkà mmụta sayensị na-eji okwu ahụ bụ "usoro ndu"?

Ná mmalite nke XIX narị afọ ndu ọzụzụ ghọrọ usoro a na-fledged sayensị, nke e ghọtara site na nkà mmụta sayensị na obodo.

Ya mere, ihe ndị ọkà mmụta sayensị na-atụ aro na iji okwu "usoro ndu"? Mgbe nke a mere?

Okwu ahụ bụ "usoro ndu" e mere atụmatụ site German anatomist na physiologist Friedrich Burdach onye pụrụ iche na-amụ ụbụrụ mmadụ. Ihe omume a mere na 1800.

Ọzọkwa, ọ bụ uru na-ekwu na usoro ndu - a okwu na e nyere abụọ ọzọ ndị ọkà mmụta sayensị, bụ ndị na-amaghị banyere Burdach ikpe. Na 1802, Gottfried Treviranus na Jean Baptiste Lamarck yiri kwuru banyere ya. The definition nke "usoro ndu" niile wee mata ndị ọkà mmụta sayensị na-arụ ọrụ a.

Biology na XIX narị afọ

Ugbu a na ị maara onye chepụtara okwu "usoro ndu", bụ na-ekwu banyere ya n'ihu mmepe. Otu n'ime ndị isi ọrụ nke XIX narị afọ n'akwụkwọ nke Charles Darwin "Mmalite nke umu anumanu na osisi." N'otu oge ahụ, ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtara isi ọdịiche dị n'etiti nonliving na ndụ ụwa. Dọkịta na ndị ọkà mmụta sayensị nọ na-enwe na ụmụ anụmanụ, nke nyere nnukwu agbam ume na nghọta nke esịtidem akụkụ.

Biology na XX narị afọ

Ere ọgwụ na ndị ọzọ ọzụzụ ka fundamentally gbanwere chọpụtara nke Mendeleev - o kere na-akpọ oge table. Mgbe ọ chọpụtara nke oge ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtara chromosomes ndị na-ebu mkpụrụ ndụ ihe nketa na ozi.

Jenetik pụta dị ka n'oge dị ka 1920s. N'ihe dị ka otu oge ahụ, malitere ọmụmụ nke vitamin na ha ngwa. Ke mbubreyo 1960, e transcribed DNA koodu, nke mere ka ntoputa nke ndu ọzụzụ dị otú ahụ dị ka mkpụrụ ndụ ihe nketa injinịa. Ọ bụ ugbu a na-arụ na-arụ ọrụ na-amụ mkpụrụ ndụ ihe nketa nke ụmụ mmadụ na anụmanụ, nakwa dị ka na-achọ ụzọ ịgbanwe site na-ejide mpempe mmụba.

Development nke usoro ndu na XXI narị afọ

Na XXI narị afọ, ọtụtụ nsogbu anọgide bụrụ na e wepụghị. Otu n'ime ndị kasị mkpa bụ nsogbu nke ndụ si malite na Earth. Ọzọkwa, na-eme nnyocha na-adịghị ahụ ruru a otutu mmadu kwenyere na ajụjụ nke otú e a triplet koodu.

Nke nọ n'ọrụ ọkà na geneticists arụ ọrụ na nke nke ịka nká. Ọkà mmụta sayensị na-agbalị ịghọta ihe mere ntule afọ, na ihe na-akpata ịka nká usoro. Nsogbu a na-akpọ otu n'ime ndị kasị ukwuu omimi nke ụmụ mmadụ, ihe ngwọta nke ga ruo mgbe ebighị ebi-agbanwe ụwa.

Ọ dịghị obere ifịk na-eme nnyocha, na karịsịa botani, ọrụ na nsogbu nke ndụ si malite na mbara ala ndị ọzọ. Ndị dị otú ahụ ọmụmụ ga-egwu a nnukwu ọrụ na ngagharị elu ohere na mbara ala ndị ọzọ.

ụkpụrụ nke Biology

Na ngụkọta, e nwere ise ụkpụrụ ndị bụ isi. Ha dịrị n'otu nnọọ niile ndu ọzụzụ na otu otu ọkà mmụta sayensị nke ndu eme ntule, onye aha-- usoro ndu. The okwu na-agụnye ndị na-esonụ ụkpụrụ:

• Evolution - a eke usoro nke mmepe nke ọ bụla dị ndụ organism, nke a mgbanwe mkpụrụ ndụ ihe nketa koodu nke ihe organism.
• Energy - ihe dị oké àgwà nke ọ bụla dị ndụ organism. Na a nutshell, eruba nke ike, nanị na-adịgide adịgide, ana achi achi ndụ nke organism.
• Cell ozizi (cell - bụ isi unit nke a ndụ). All mkpụrụ ndụ nke ahụ sitere si otu egg. Ha amụba bụ n'ihi na nkewa nke otu cell abụọ.
• site n'usoro ozizi (a obere akụkụ nke DNA molekul, nke bụ maka na nchekwa na nnyefe nke mkpụrụ ndụ ihe nketa ọmụma site n'otu ọgbọ ọzọ).
• Homeostasis - a usoro ịchịkwa onwe nke ahụ ahụ ma weghachi itule na ụkpụrụ.

ndu ọzụzụ

Ugbu Biology - a okwu nke na-agụnye ọtụtụ iri na abuo na-achị ọ bụla nke bụ pụrụ iche, ma ọ na-emetụta niile n'elu kwuru banyere ụkpụrụ nke sayensị.

Otu n'ime ihe ndị kasị ewu ewu na-achị bụ:

• Anatomy - na ịdọ aka ná ntị na-amụrụ Ọdịdị nke multicellular ntule, ihe owuwu ma na ọrụ nke esịtidem akụkụ.
• Botany - a ịdọ aka ná ntị na-emekọ ihe ọmụmụ banyere osisi kpere dị ka multicellular na unicellular ntule.
• Virology - otu ihe dị mkpa na ngalaba nke Microbiology, bụ onye e amụ na Iguzogide ize ndụ ụmụ mmadụ dị ka nke ọma dị ka anụmanụ na nje virus. N'oge, virology - a ngwá agha mbuso nje, na Ya mere ịzọpụta ọtụtụ nde mmadụ.
• Mkpụrụ ndụ ihe nketa na nkà mgbanwe mkpụrụ ndụ - na sayensị nke na-amụ iwu nke si n'aka ruo n'aka na mgbanwe nke ntule. Nke ikpeazụ amụọ na aghụghọ nke mkpụrụ ndụ ihe nketa, nke na-eme ka o kwe omume gbanwee ntule, na ọbụna ike ndị ọhụrụ.
• Anụmanụ - na sayensị nke na-emekọ na-amụ ụmụ anụmanụ, ma ọ bụ, ndị ọzọ nanị, fauna.
• Ọmụmụ ihe dị ndụ na - na sayensị nke na-amụrụ na mmekọrịta nke ọ bụla dị ndụ organism ọzọ ntule, nakwa dị ka ha na mmekọrịta ha na ụwa.

Ugbu a na ị maara ihe a ọkà mmụta sayensị chepụtara okwu "usoro ndu", a ụzọ nke mmepe nke a na sayensị mechaa. Anyị na-atụ ihe ọmụma ahụ bara uru.