Iwu nke ịnọgidesi ike nke ihe mejupụtara. Iwu nchedo na onwu

Chemistry bụ ụdị nke sayensị ziri ezi, nakwa na mgbakọ na mwepụ na physics na-akwado iwu nke ịdị adị na mmepe nke okwu, nke gụnyere mkpụrụ na ụbụrụ. Usoro nile nke na-eme ma na ihe ndị dị ndụ, na n'etiti ihe ndị na-adịghị ndụ, na-adabere na mgbanwe nke oke na ume. Iwu nke mgbe nile mejupụtara nke okwu, nke ga-ga-ebibi ndị na-amụ isiokwu a, dabeere n'akụkụ bụ nke Filiks ke inorganic na organic ụwa.

Atomic-nkuzi na-ezi ihe

Iji ghọta ihe kachasị mkpa nke iwu ndị na-achịkwa ihe onwunwe, otu ga-enwe echiche nke ihe ọ gụnyere. Dị ka onye ọkà mmụta sayensị dị elu bụ M. V. Lomonosov si kwuo "N'okpuru ọchịchịrị, ndị ọkà mmụta sayensị na, karịsịa, ndị na-aṅụ ọgwụ ga-anọgide, n'amaghị ihe dị n'ime ahụ." Ọ bụ onye ahụ na 1741, nke mbụ, na-ekwenye na ịnwale, chọpụtara iwu nke onwu na-arụ ọrụ dịka ihe ndabere maka ịmụ banyere ndụ na ihe ndị na-adịghị ndụ, ya bụ: ihe niile dị na mkpụrụ nwere ike ịmị mkpụrụ. Ihe ndị a niile na-aga n'ihu.

Nchọpụta na njehie nke J. Dalton

Mgbe afọ 50 gasịrị, echiche nke Lomonosov malitere ịzụlite ọkà mmụta sayensị bụ J. Dalton. Onye ọkà mmụta sayensị ahụ mepụtara nchọpụta kachasị mkpa iji chọpụta ihe dị iche iche nke ihe ọkụkụ. Nke a bụ ihe kachasị akaebe nke echiche ndị dị otú ahụ: a pụrụ ịgbakọ ọnụ ọgụgụ nke ngwọta na ihe a, na-ama mpempe atọm nke ihe ndị ahụ na-emejupụta ya. Both Lomonosov na Dalton kwenyere na, n'agbanyeghị usoro mmepụta, ngwongwo nke ụlọ ahụ ga-enwe nguzo a na-agbanweghi agbanwe na ogo. Na mbụ, ọ bụ na ụdị a na iwu nke ịnọgide na-adịgide adịgide nke ihe mejupụtara mepụtara. N'ịghọta ụtụ dị ukwuu nke Dalton na mmepe nke sayensị, mmadụ apụghị ịgbachi nkịtị banyere mmejọ ndị iwe: nchịkwa nke ngwugwu ọdịdị nke ihe dị mfe dịka oxygen, nitrogen, na hydrogen. Ọkà mmụta sayensị kweere na molekul nwere naanị mgbagwoju anya kemịkal. N'iburu n'uche ikike dị ukwuu nke Dalton na ndị ọkà mmụta sayensị, ihe ndị o mejọrọ metụtaghị mmepụta nke onwu.

Kedu ka anyị si atụ aro na mkpụrụ ndụ

Nchọpụta nke ụdị ọgwụ a dị ka iwu nke nkwụsi ike nke ihe dị na ya nwere ike ịmalite n'ihi echiche nke ichebe oke nke ihe ndị megharịrị ma kpụrụ ya. Na mgbakwunye na Dalton, I. Berzelius, bụ onye jikọtara tebụl nke mbadamba nkume dị iche iche nke ihe ndị dị na mmiri na-atụnye ha aha ha n'oge a dị ka mkpụrụ akwụkwọ Latịn. Ugbu arọ nke-edebe irighiri kpebisiri ike iji a carbon nanotube. Nsonaazụ ndị a nwetara na nchọpụta ndị a na-akwado iwu ndị dị ugbu a nke onwu. Na mbụ, ndị ọkà mmụta sayensị ji ngwaọrụ dịka ụda spectrometer, ma usoro mgbagwoju anya na-arụ ọrụ bụ ntụgharị dị njọ na ihe nkiri.

Gini mere iwu nchedo nke otutu ihe di mkpa?

Ndepụta ọgwụ kemikwara n'elu aha nke MV Lomonosov bipụtara na-egosi n'eziokwu na n'oge mmeghachi omume, mkpụrụ ndụ ndị na-emepụta ihe ndị ahụ na ngwaahịa anaghị apụ apụ ebe ọ bụla. Ọnụ ọgụgụ ha na-agbanwe agbanwe tupu ha emechaa. Ebe ọ bụ na ọnụ ọgụgụ nke ụbụrụ na-adịgide adịgide, eziokwu a na-eduga na iwu nke nchekwa nke oke na ike. Ọzọkwa, ọkà mmụta sayensị kwupụtara na nke a dị ka ụkpụrụ ụwa zuru ụwa ọnụ, na-akwado nkwenye nke ike na nkwụsi ike nke ihe mejupụtara.

Ihe Proust dị ka ihe akaebe nke kọmitii na-akọrọ ihe

Ka anyi chigharia na nchoputa nke nzoputa a dika iwu nke iguzosi ike n'ihe nke mejuputara. Chemistry nke ngwụcha afọ nke iri na asatọ - mmalite narị afọ nke 19 - sayensị nke na-arụ ụka n'etiti sayensị n'etiti ndị ọkà mmụta sayensị France, J. Proust na C. Berthollet. Onye nke mbu kwuru na ihe mejupụtara ihe ndị e mepụtara site na mmeghachi omume mmeghachi omume na-adabere n'ụzọ bụ isi banyere ọdịdị nke ndị na-ekpo ọkụ. Berthollet kwenyesiri ike na ọnụ ọgụgụ ndị na-emekọrịta ihe na-emetụta ihe ndị mejupụtara ogige-mmeghachi omume na ngwaahịa. Ọtụtụ ndị na-aṅụ ọgwụ na mmalite nke nchọpụta ahụ kwadoro echiche nke Proust, bụ ndị mepụtara ha dị ka ndị a: ihe mejupụtara nke ngwongwo mgbagwoju anya na-adịgide adịgide ma ghara ịdabere n'otú e si nata ya. Otú ọ dị, ịmụkwu mmiri na ihe ngwọta siri ike (alloys) kwadoro echiche nke K. Berthollet. Ihe ndị a bụ iwu nke ịnọgidesi ike na ihe ahụ mejupụtara. Ọzọkwa, ọ na-adịghị arụ ọrụ maka ogige na ionic lattices. Ihe mejupụtara ihe ndị a na-adabere na ụzọ ndị e si enweta ha.

Ihe ọ bụla kemikal, n'agbanyeghị usoro nke nkwadebe ya, nwere ihe ọ bụla a na-ahazi na nke a na-ahazi. Ụdị nke a na-akọwa iwu nke ịnọgidesi ike na ihe ọkpụkpụ nke okwu, nke J. Proust wetara na 1808. Dịka ihe akaebe, ọ na-ekwu ihe atụ atụ atụ ndị na-esonụ: malachite si Siberia nwere otu ihe ahụ dịka ihe nkedo ejiri mee ihe na Spen; Na ụwa, e nwere nanị otu cinnabar, ọ dịghịkwa mkpa site n'ọhịa e nwetara ya. Ya mere, Proust kwusiri ike na njigide nke okwu ahụ, n'agbanyeghị ebe na ụzọ nbupụ.

Enweghị iwu ọ bụla

Site na iwu nke ịnọgidesi ike nke ihe mejupụtara, ọ na-esote na na e guzobere ngwongwo dị mgbagwoju anya, a na-ejikọta ihe ndị na-ekpo ọkụ na ibe ha na oke ọnụ. N'oge na-adịghị anya, ihe ọmụma sayensi sayensị gosipụtara na adị adị nke ihe ndị nwere ngwongwo agbanwe, nke dabere na usoro mmepụta. Russian ọkà mmụta sayensị M. Kurnakov chọrọ na-akpọ ndị a ogige berthollides dị ka titanium oxide, arọ mmiri, zirconium nitride.

Ihe ndị a nwere ụdị dị iche iche nke ihe ọzọ ọ bụla site na otu akụkụ site na otu ihe. Ya mere, na ọnụọgụ abụọ nke bismuth na gallium, otu akụkụ site n'ịdị arọ nke gallium kpatara 1.24 na 1.82 akụkụ nke bismuth. Mgbe e mesịrị chemists hụrụ na, e wezụga ndị metal ogige ọ bụla ọzọ bekee adịghị erube isi n'iwu nke anya otosịrị iru, ọ bụ na a na klas nke inorganic ogige dị ka oxides. Ndị nchịkwa na-ahụ maka ndị na-egbuke egbuke, carbides, nitrides na hydrides.

Ọrụ nke isotopes

N'ịbụ onye natara mgbe ọ kwadoro iwu nke ịnọgidesi ike n'ihe, kemịkal dịka sayensi kpọmkwem nwere ike ijikọta ịdị arọ nke njirimara nke nwere ọdịnaya nke ihe ndị dị na ya. Cheta na atotopes na-atụle aturu nke otu ihe na-emetụ aka na proton, kama dị iche iche nọmba. N'iburu n'uche na ọnụnọ nke isotopes, o doro anya na ngwongwo dị arọ nke ụlọ ahụ nwere ike ịdị iche ma ọ bụrụ na ihe ndị na-abanye n'ime ihe a bụ mgbe niile. Ọ bụrụ na mmemme ahụ na-amụba ọdịnaya nke ọkpụkpụ ọ bụla, mgbe ahụ, ihe dị arọ nke ihe ahụ na-agbanwe. Dịka ọmụmaatụ, mmiri nkịtị nwere mmiri 11%, mmiri buru ibu, nke eriri ya (deuterium), bụ 20%.

Ụdị njirimara nke berthollides

Dịka anyị kwurula, iwu nchekwa na kemịl na-akwado ọnọdụ ndị dị mkpa nke ngosiputa atọm na-akọrọ na-eme ka ọ bụrụ eziokwu maka ihe dị iche iche na-emekarị-daltonides. A berthollides nwere ókè nke ọ ga-ekwe omume ịgbanwe akụkụ dị arọ nke ihe ndị ahụ. Dịka ọmụmaatụ, na oxide nke titanium tetravalent, otu akụkụ site n'ịdị arọ nke ígwè sitere na 0.65 ruo 0.67 akụkụ oxygen. Bekee na-abụghị na-adịgide adịgide mejupụtara anaghị nwere a molekụla Ọdịdị, ha crystal lattices na-ekewet nke atọm. Ya mere, usoro ọgwụ nke usoro nke ogige na-egosipụta ókèala ha mejupụtara. Ihe dị iche iche dị iche. Ọnọdụ okpomọkụ nwere ike imetụta oge nke mgbanwe na ngwongwo dị arọ nke ihe ndị ahụ. Ọ bụrụ na ihe ọkụkụ abụọ dị iche iche na-emepụta ọtụtụ berthollides n'etiti onwe ha, mgbe ahụ, iwu nke mmekọrịta dịgasị iche na-esitekwaghị na ha.

Site na ihe atụ niile dị n'elu, ka anyị nweta nkwubi okwu: nke a na-ahụkarị na onwu dị iche iche nwere ihe abụọ dị iche iche: na-agbanwe agbanwe na mgbe niile. Ọnụnọ nke ogige ndị a dị n'ime okike bụ nkwenye siri ike nke nkwupụta atọm na-akọrọ. Ma iwu nke ịnọgidesi ike na nke mejupụtara n'onwe ya abụghịzi ihe na sayensị sayensị. Ma ọ na-akọwa n'ụzọ doro anya akụkọ ihe mere eme nke mmepe ya.