Kedu ihe bụ Earth?

Gịnị bụ uka nke Earth, ndị ọkà mmụta sayensị na gbakọọ ihe ma ọ bụ obere ihe n'ụzọ ziri ezi: 6000h10 ¹⁸ tọn. Ọ bụ iri-na-otu isi na asatọ ruo iri ugboro ukwuu karịa uka nke Ọnwa, narị atọ na iri na asatọ ugboro erughị uka nke Jupiter na bụ narị atọ iri atọ na atọ puku ugboro nta karịa uka nke anyanwụ.

Ọ bụrụ na ọnụ ọgụgụ nke ụwa gbakọrọ azụ na Gris oge ochie (ọ bụ ezie na ụfọdụ enweghị nchekasị, n'ihi ezughị okè nke ihe ndị ahụ n'oge ahụ) Mgbe ahụ, ọnọdụ ahụ na uka dị nnọọ mgbagwoju anya. Ọbụna nnukwu Newton, bụ onye na-aga n'ihu karịa ndị ọkà mmụta sayensị ndị ọzọ oge ya na-amụ banyere ike ike ụwa, enweghị ike ịchọpụta ihe ụwa dị. Ọ bụ iri asaa na otu afọ mgbe ọnwụ nke amamiihe physics na mgbakọ na mwepụ mere ya obodo Henry Cavendish.

Ya, dị ka ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị oge ahụ (narị afọ nke iri na asatọ), bụ "onye nchịkwa". N'ime nnyocha ya, ọ bụghị nanị na-arụ ọrụ na nkà mmụta sayensị, kamakwa na mmepụta ahụ ọkụ, tinyere ọkụ eletrik.

Ụfọdụ ndị ọkachamara n'ọhịa nke akụkọ sayensị na-egosi na ọ gaghị abụ eziokwu n'echiche bụ nkọwa nke uka nke Earth ka Cavendish. O doro anya na ọ na-akọwapụta ọnụ ọgụgụ dị elu nke ụwa anyị. Mana ịmara njupụta na ọdịdị nke ahụ, iji chọpụta na ya bụ ọrụ maka nwa akwụkwọ ọkwa nke ise nke ụlọ akwụkwọ agụmakwụkwọ dum. O doro anya na oke ụwa dị n'usoro okwu Cavendish enweghị mmasị. O tinye onwe ya n'ọrụ, o wee nweta ya, ihe ọ bụla ọzọ maka ya adịghị adị. Nnukwu ọkà mmụta sayensị a na nnukwu eccentric ghọrọ onye a ma ama maka "ihe ndị ọ chọrọ" n'oge ndụ ya. Ihe ikpeazu ikpeazụ bụ usoro iji lie ya na crypt, nke e nyere iwu ozugbo iji mee ka ọ dịkwuo ike n'enweghi otu ederede na-egosi onye e liri n'ebe a. Nke mezuru ya. Enweghị ọbụna ihe osise nke nwoke a pụrụ iche nke sitere n'okike.

O doro anya na, mgbe Cavendish nwụsịrị ọtụtụ ugboro, site n'ịdị mma nke ngwá, e mere ka ọ ghọta ihe ụwa dị. Ma onye ọsụ ụzọ ka bụ ọgaranya nke Anglo-Norman.

Kedu ihe na-adọrọ mmasị ma dị mkpa nye anyị oke ụwa? Ọ na-ejikọta ọnụ ọgụgụ dịgasị iche iche. Ọ na-sonye na akaụntụ na ballistics, mgbe mbụ na nke abụọ w ọsọ igba egbe ugboelu na Satellites si na ya bụ kpọmkwem dabere na, ike nke ike ndọda, osooso ruru ka ike ndọda (G). Edebanyela ihe niile! Dị ka o kwesịrị ịdị, ọ dịghị oke njedebe nke ịkọ ihe ụwa dị. Dị ka A ga-enwupụta ihe ndị ọzọ dị iche iche nke ọkaibe. Ma ebe ọ bụ na ịkọwapụta a adịghị mkpa: maka ọkwa nke sayensị dị ugbu a, nnweta nnweta ndị dị ugbu a na-enye afọ ojuju.

Ọdịdị dị elu nke ahụ nke ụwa anyị nke Cavendish kọwapụtara bụ ihe karịrị pasent ise na ọkara kwa cubic centimeter. N'otu oge ahụ, njupụta nke granite, nke kachasị ịnweta, bụ nanị abụọ na asaa ụzọ n'ụzọ iri nke gram kwa cubic centimeter. Dị ka geologists, ụwa isi, abịakọrọ ịrịba mgbali nwere a njupụta iri na asa grams kwa cubic sentimita!

Ntughari nke uwa gburugburu ebe ozo, ya na nkesa nke ihe di iche iche di iche iche nke di na mbara ala anyi, bu otu n'ime ihe ndi kpatara ala oma jijiji.