Ozizi relativity - ihe ọ bụ? The postulates nke ozizi relativity. Oge na ohere na na tiori relativity

Laa azụ ná mmalite 20 nke narị afọ e chepụtara ozizi relativity. Gịnị ka ọ bụ na ndị na ya na Onye Okike maara ihe nile schoolchild taa. Ọ bụ ya mere na-adọrọ mmasị na ya ọbụna mmasị ndị na-anya n'ebe sayensị. N'isiokwu a na inweta asụsụ na-akọwa ozizi relativity: ihe ọ bụ, ihe bụ ya postulates na ngwa.

Ọ bụ kwuru na na Albertu Eynshteynu, onye kere, na nghọta bịara na a jiffy. Scientist kwuru nọkwasịrị a tram na Bern, Switzerland. O lere n'okporo ámá elekere na ghọtara na elekere ga-akwụsị mgbe a tram mee ngwangwa na ọsọ nke ìhè. Na nke a ọ ga-abụrịrị oge. na na tiori relativity ọ na-ekere a nnọọ oké mkpa. Otu nke postulates chepụtara Einstein - dị iche iche na-ekiri ihe aghọta eziokwu dị iche iche. Nke a metụtara akpan akpan na oge na anya.

Zaa Ajụjụ maka hụrụ ọkwá

N'ụbọchị ahụ, Albert chọpụtara na asụsụ nke sayensị, a nkọwa nke ọ bụla anụ ahụ onu ma ọ bụ ihe omume na-adabere ma na-ekiri ekiri bụ na a etiti nke akwụkwọ. Ka ihe atụ, ọ bụrụ na ọ bụla njem tram ga idebe ihe, ha na-ada na mmekọrita ya ogologo ala. Ọ bụrụ na anyị anya si n'ọnọdụ nke guzo a na-agafe agafe n'okporo ámá, trajectory nke ọdịda kwekọrọ na a parabola, dị ka tram Nkea mgbe ada iko. N'ihi ya, akwụkwọ usoro na onye ọ bụla. Anyị na-enye a nso lee anya na isi mmalite, Jizọs maara nke ozizi relativity.

Ekesa iwu okporo ụzọ ụkpụrụ nke relativity

N'agbanyeghị eziokwu na mgbe ị na-agbanwe nkọwa nke ihe ndị na-agụta na usoro ịdị iche iche, e nwere eluigwe na ala ihe na-anọgide na otu. Iji ghọta nke a, otu onye nwere na-eche dobe ihe, na iwu nke uwa, nke na-akpata ya na-ada. N'ihi na ihe ọ bụla nke hụrụ, n'agbanyeghị nke iji na a na-akpali akpali ma ọ bụ ofu usoro nke-achịkọta ya bụ, azịza ya bụ agbanweghi agbanwe. A kpọrọ iwu a iwu nke nkesa nke okporo ụzọ. Ọ bụkwa nti na tram, na n'okporo ámá. Ndị ọzọ okwu, ma ọ bụrụ na nkọwa nke ihe ndị mgbe niile na-adabere na onye na-ekiri ka ha na, mgbe ahụ, a na-adịghị emetụta iwu okike. Ha bụ, dị ka ọ na-kwupụtara na nkà mmụta sayensị asụsụ, invariant. Na nke a bụ ụkpụrụ nke relativity.

Abụọ nke Einstein na nchepụta

Ụkpụrụ a, nakwa dị ka ọ bụla ọzọ amụma, ọ dị mkpa na-akpa-ego, correlating ya na-emere onwe ha n'ọrụ n'ime anyị n'ezie. Einstein ewepụtara 2 ozizi relativity. Ọ bụ ezie na ha na-yiri, ma na-atụle iche iche.

Private ma ọ bụ pụrụ iche relativity ozizi (SRT) dabeere na premise na, nile di iche iche nke akwụkwọ usoro, nke bụ a mgbe nile na-agba, na iwu okike bụ otu. General relativity (GR) Nke a gbasakwara ọ bụla etiti nke akwụkwọ, gụnyere ndị na-akpali na osooso. Na 1905, Albert Einstein bipụtara akpa Ozizi. Nke abụọ, ihe mgbagwoju na okwu nke mgbakọ na mwepụ ngwa, dechara na 1916. Creation nke ozizi relativity, SRT na GRT, bụ nzọụkwụ dị mkpa na mmepe nke physics. Ka anyị biri na onye ọ bụla nke ha.

Special ozizi relativity

Gịnị ka ọ bụ, ihe bụ nke ya kachasi mkpa? Ka anyị zaa ajụjụ a. Ọ bụ nke a ozizi na-ebu amụma ọtụtụ paradoxical mmetụta ndị na-ekwekọghị anyị intuitions banyere otú ụwa si arụ ọrụ. Ndị a bụ mmetụta na-erukwa na mgbe ndị na-agba na-abịakwute ọsọ nke ìhè. The kasị ama n'etiti ha bụ oge dilation mmetụta (nke elekere). Ese na-akpụ akpụ ikwu na, ihe na-iji nwayọọ karịa ndị na-na aka ya maka ya.

Na-ahazi usoro na-akpụ akpụ na a ọsọ nso ọsọ nke ìhè, a na-agbatị ikwu na-ekiri ekiri, na ogologo nke ihe (gbasara ohere ruo n'ókè), na iche, na-abịakọrọ tinyere ntụziaka nke axis nke a ije. Nke a pụrụ isi kwuo ya ndị ọkà mmụta sayensị na-akpọ-Fitzgerald mkpi Lorentz. Ma na 1889 o kwuru na Dzhordzh Fitsdzherald, ihe Italian physics. Na 1892, Hendrik Lorentz, a Dutchman, o kwukwara. Nke a pụrụ isi kwuo ya na-akọwa ndị na-adịghị mma n'ihi ya, nke na-enye Michelson-Morley nnwale, nke ike ọsọ nke mbara ala na mbara kpebisiri ike site odomo "aether ifufe". Ndị a bụ ndị isi mmalite, Jizọs maara nke ozizi relativity (pụrụ iche). Einstein gbakwunyere a arụmarụ usoro ibu akakabarede mere ntụnyere. Dị ka ya, n'ihi na dika aru ọsọ na-eru nso ọsọ nke ìhè, na arọ ahụ enwekwu. Ka ihe atụ, ọ bụrụ na-agba bụ 260K. Km / s, i.e. 87% nke ndị na-agba nke ìhè, si ele ihe anya nke Onye Na bụ na anyịnya akwụkwọ etiti, okpukpu abụọ uka nke ihe.

nkwenye STO

All ndị a ndokwa, ọ bụla ha na megidere nkịtị uche, ka Einstein oge na-na na n'ụzọ zuru ezu enen ke ọtụtụ nwere. Otu n'ime ha na-enwe a University of Michigan na-eme nnyocha. Nke a ọchịchọ ịmata nnwale enen ozizi relativity na physics. Researchers enịm na osisi ụgbọelu, nke mgbe nile mere transatlantic flights, na àjà ihe ọṅụṅụ-kpọmkwem atọm clocks. Oge ọ bụla mgbe ya laghachiri àmà nke a awa ndenye na ọdụ akara. Ọ tụgharịrị na elekere on ụgbọelu oge ọ bụla ọzọ na ndị ọzọ lagged n'azụ njikwa. N'ezie, ọ bụ naanị a obere ọgụgụ, ụmụ irighiri ihe nke a nke abụọ, ma nke bụ eziokwu bụ nnọọ ịrịba.

The ikpeazụ ọkara narị afọ na-eme nnyocha na-amụ elementrị urughuru ome osooso - a nnukwu hardware okụre. Na ndị a elektrọn ibé ma ọ bụ protons, i.e. ebubo subatomic ahụ ngwa ngwa na dị ka ogologo oge ha na-adịghị na-agakwuru ndị na-agba nke ìhè. Mgbe nke ahụ gasịrị, ha-akọ ọtụtụ akụkọ ndị nuclear lekwasịrị. Na ule ndị a, i kwesịrị ịtụle eziokwu ahụ uka nke ahụ na-abawanye, ma na-arụpụta nke nnwale ike-tụgharịrị. Na nke a, na SRT dịwo anya ọ bụghị naanị a hypothetical Ozizi. Ọ na-otu nke ngwaọrụ na-eji na etinyere engineering, tinyere Newton iwu nke na-arụzi ụgbọala. Ụkpụrụ nke ozizi relativity hụrụ oké uru eji taa.

STO na Newton iwu

Ekwu okwu nke na Newton iwu (Eserese nke ọkà mmụta sayensị ọkọnọ n'elu), ọ ga-ahụ kwuru na pụrụ iche ozizi relativity, nke yiri megidere ha, n'ezie emepụtaghachi arụmarụ nke Newton iwu fọrọ nke nta kpọmkwem, ma ọ bụrụ na ọ na-eji na-akọwa a ahụ onye na-agba nke ije ihe na-erughị ọsọ nke ìhè. Ndị ọzọ okwu, ma ọ bụrụ na ị na-eji pụrụ iche relativity, Newton si physics na-adịghị kagbuo. A Ozizi, na iche, complements na gbatịrị ya.

The ọsọ nke ìhè - a eluigwe na ala mgbe nile

Iji ụkpụrụ nke relativity, otu onye nwere ike ịghọta ihe mere na ọ na-arụ ọrụ dị mkpa bụ ọsọ nke ìhè, kama ihe ọ bụla ọzọ n'ụwa a nlereanya nke Ọdịdị. Ajụjụ a na-akpọlite ndị na-amalite nnọọ maruuru physics. The ọsọ nke ìhè bụ a eluigwe na ala mgbe nile n'ihi na ọ na-kọwaa dị ka ndị dị otú ahụ site eke iwu (ihe na nke a nwere ike hụrụ site n'ịmụ Maxwell arụmarụ). The ọsọ nke ìhè na agụụ, site n'onye ahụ nke na ụkpụrụ nke relativity, ọ bụla akwụkwọ etiti bụ otu ihe. Ị nwere ike na-eche na ọ bụ ihe megidere nkịtị uche. Oputara na na hụrụ n'otu oge dị ka ìhè na-abịa site a ofu isi na si a na-akpali akpali (n'agbanyeghị ma ọ bụ na-akpụ akpụ na a ike ọsọ). Otú ọ dị, ọ bụghị. The ọsọ nke ìhè, ekele ya ọrụ pụrụ iche e nyere a Central ebe ọ bụghị nanị na pụrụ iche, ma na-n'ozuzu relativity. Na ịgwa banyere ya.

General Theory nke Relativity

Ọ na-eji, dị ka anyị kwuru, ihe niile akwụkwọ osisi na-abụchaghị ndị na-agba nke ngagharị ikwu onye ọ bụla ọzọ bụ mgbe nile. Mathematically, a Ozizi anya nnọọ ike karịa pụrụ iche. Nke a na-akọwa eziokwu ahụ bụ na n'etiti akwụkwọ ha agafeela afọ 11. GTR agụnye a pụrụ iche dị ka a pụrụ iche ikpe. Ya mere, Newton iwu na-akụkụ nke ya. Otú ọ dị, n'ozuzu relativity karịrị nnọọ ya ụzọ. Dị ka ihe atụ, ọ na-kọwara na a ọhụrụ ike ndọda.

anọ akụkụ

Ekele anọ akụkụ ụwa na-aghọ GRT: Time kwukwara na atọ gbasara ohere akụkụ. All nke ha atọsa, ya mere, ọ dị mkpa iji okwu abụghị banyere gbasara ohere anya nke na-adị na atọ akụkụ ụwa n'etiti abụọ akpọkwa. Ọ ugbu a na-aga na spatio-temporal etiti oge n'etiti dị iche iche ihe, ime ma gbasara ohere na temporal anya ha onye ọ bụla ọzọ. Ndị ọzọ okwu, na oge na ohere na na tiori relativity na-ewere dị ka a anọ akụkụ continuum. Ọ nwere ike kọwaa dị ka ohere oge. Nke a continuum nke ndị na-ekiri ihe ndị na-akpụ akpụ ikwu ọ bụla ọzọ, ga-enwe echiche dịgasị iche iche, ọbụna banyere ihe ọ bụla abụọ ihe, ma ọ bụ otu onye n'ime ha ma ọ bụrụ na e nwere ma kpọkwasịwo ọzọ. Otú ọ dị, causal mmekọrịta na-adịghị emebi. Na ndị ọzọ okwu, ịdị adị nke ndị dị otú ahụ a-ahazi usoro, ebe abụọ ihe ime na dị iche iche usoro na n'otu oge, adịghị ekwe ka ọbụna a GR.

General relativity na iwu nke eluigwe na ala gravitation

Dị ka iwu nke eluigwe na ala gravitation, chọpụtara site Newton, ike nke ibe mma dị n'eluigwe na ala n'etiti abụọ ọ bụla ozu. Earth a ọnọdụ agba anyanwụ gburugburu, dị ka e nwere agha nke mma n'etiti ha. O sina dị, n'ozuzu ozizi relativity na-eme ka anya na n'akụkụ nke ọzọ ka a onu. Ike ndọda, dị ka a Ozizi - a N'ihi ya nke "curvature" (deformation) ohere oge, nke a hụrụ n'okpuru nduzi nke uka. The ahụ dị arọ (anyị na atụ, anyanwụ), ihe "Flex" n'okpuru ya ohere oge. Ntem, ya ndọda ubi bụ nnọọ ike.

Iji mma ịghọta ọdịdị zuru oke nke ozizi relativity, tụlee tụnyere. The ala, dị ka n'ozuzu relativity, agba anyanwụ gburugburu, dị ka a obere bọl na-apụta gburugburu oghere nke cone, kpụrụ dị ka a n'ihi "ese" ohere oge anyanwụ. Na eziokwu ahụ bụ na anyị na-eji na- ike nke ike ndọda bụ n'ezie eyi ngosipụta nke curvature, na bụghị site na ike, n'echiche nke Newton. Mma nkọwa nke onu ike ndọda karịa chọrọ na GRT, ka ụbọchị ahụghị.

Ụzọ maka ule general relativity

Rịba ama na GRT dịghị mfe elele, ebe ọ bụ na ọ na-eweta laabu fọrọ nke nta soro n'iwu nke eluigwe na ala gravitation. Otú ọ dị, ndị ọkà mmụta sayensị ka na-nwere ọtụtụ mkpa nwere. Ha na-arụpụta na-egosi na Einstein na ozizi na-egosi. GRT-enyekwara kọwaa dị iche iche phenomena hụrụ ohere. Nke a, ka ihe atụ, obere deviations nke Mercury si ya anyịnya orbit. Si ele ihe anya nke Newtonian oge gboo na-arụzi ụgbọala apụghị ịkọwa ha. Nke a bụkwa ihe mere akpa radieshon si anya kpakpando kpebisiri dị ka ọ na-aga nso anyanwụ.

The results buru amụma site n'ozuzu relativity, n'eziokwu, dị iche n'ụzọ ndị na-enye iwu nke Newton (ya Eserese na-dị n'elu) naanị mgbe e nwere superstrong ndọda ubi. Ya mere, iji mezue nkwenye nke general relativity achọ ma zuru oke nha nke buru ibu uka nke ihe, ma ọ bụ a nwa onu, n'ihi na anyị riri ihe oyiyi na mmekọrita ha inapplicable. Ya mere, mmepe nke ibuo ụzọ nwalee nchepụta echiche a bụ otu n'ime ndị isi ihe aga-eme nke oge a na ibuo physics.

N'obi nke ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị, na ndị mmadụ n'ebe dị anya n'ebe ndị ọkà mmụta sayensị na-ewe kere Einstein na ozizi relativity. Gịnị ka ọ bụ, anyị kwuru okwu ná mkpirikpi. Nke a Ozizi amama anyị maara echiche banyere ụwa, otú ahụ mmasị ọ bụghị ma e emenyụ ya emenyụ.