The akụkọ ihe mere eme nke management, ya isi ụlọ akwụkwọ na-nkebi nke development

Management dị ka nkà nke ọchịchị malitere n'oge ochie. Nkọwa ya dị ka ụdị nke mmadụ ọrụ na-achọta na ihe odide nke Socrates. The oge ochie Greek ọkà ihe ọmụma, bụ onye dịrị ndụ puku afọ mbụ BC, na-akọwa usoro nke ijikwa ndị mmadụ dị ka mgbalị ka a ụfọdụ onye a n'otu ebe na na ka ya chọrọ n'ihi nke na-eme. Ikpe ikpe site ọtụtụ extant isi mmalite, akụkọ ihe mere eme management sitere ọtụtụ puku afọ gara aga, na sayensị na ya ijikwa ndị mmadụ na-enwe na ya na guzobere ọtụtụ iche nkebi.

Prehistoric ndị bi iche iche, ọ dịghị mkpa ka jikwaa ha si arụ ọrụ. Isi nzube nke ịdị adị ha bụ na-adị ndụ na ike ọnọdụ nke okike. Anyị oge ochie nna nna na-pooled maka ibikọ ọnụ ebo nile, mkpa imechi ka ha na-a maara ihe, onye na-eme ka mkpebi ndị kasị mma maka dum ebo, na-edozi esemokwu n'ime ebo, na ikpe nke ntaramahụhụ ihe ọcha. Onye dị otú ahụ bụ onye ndú. Dị ka mmụba nke na-elekọta mmadụ dị iche iche nke ndị mmadụ bịara dị mkpa nkewa nke oru, Otú ọ dị, ihe a nile na-arụ ọrụ na-ama na-achịkwa onye si n'èzí. N'ihi ya, e nwere mbụ rudiments nke management nke onye iche iche nke ndị iche iche site ha ọrụ ọnọdụ.

History of management nke oge a uche nke okwu-amalite na mgbanwe usoro mmepụta, nke mere na 17-19 ọtụtụ narị afọ. Ọ n'oge a na Europe, e nwere mbụ n'ichepụta enterprise na mkpa nke a n'ezie nkà uloru. Management Science amalite site na njedebe nke narị afọ nke 19. N'ime oge a, e nwere ndị nke mbụ na-arụ ọrụ ndị ọkà mmụta sayensị raara nye ụdị mmadụ ọrụ.

Nkebi nke na ụlọ akwụkwọ na ihe ndị mere management

Management dị ka a ọkachamara ọrụ a hụrụ na nke mbụ ihe American H. Tawney na akụkọ ya kwadebere maka ngosi ná nzukọ nke Society of Mechanical Engineers. N'oge a ná nzukọ ọ na mbụ na-egosipụta echiche na otu kwesịrị ọzụzụ-oru.

Total na akụkọ ihe mere eme nke akụ na ụba echiche nke narị afọ nke 20 kpụrụ ise akara ụlọ akwụkwọ:

- Scientific Management School (nchoputa F. Taylor, na-ede akwụkwọ ọtụtụ akwụkwọ na isiokwu);

- Nlekọta School (nna nna - French engineer A. Fayolle);

- quantitative akwụkwọ (nnọchiteanya - J. Thompson, G. Ackoff, D. March);

- behaviourist akwụkwọ (ya guzobere jikọtara mmepe nke sociology na akparamaagwa, ha na-atụle nke ọma mara ihe nnọchiteanya nke Charles Bernard, F. Herzberg, C. Argyris);

- mmekọrịta ụmụ mmadụ akwụkwọ (nchoputa - American E. Mayo).

History of management-agụnye ise bụ isi nzọụkwụ ke akara nke mmepe, nke mbụ nke bụ nke malitere na chi ọbụbọ nke narị afọ nke 20 na-ekwekọ n'àgwà nke oge nke si malite nke ụlọ akwụkwọ nke na nkà mmụta sayensị management. Ntoputa nke ndutịm akwụkwọ Fayol ke akpa afọ iri nke narị afọ nke 20 akara mmalite nke abụọ ogbo nke development management.

N'otu oge akụkọ ihe mere eme nke ego management-amalite United States. Agha Ụwa nke Abụọ nwere ịrịba mmetụta na mmepe nke management echiche, akpa afọ iri abụọ mgbe ọgwụgwụ nke ahụ dị ka onye nke atọ ogbo nke njikarịcha management.

The ọzọ ogbo nke mmepe nke management metụtara sayensị - akparamaagwa, nke bụ inweta ọkụ. N'ihi na nke ise ogbo nke development management (80s.) E ji nchọpụta nke ndị dị otú ahụ a dị ike usoro dị ka nhazi Ọdịdị. Modern management jikọtara mmepe nke nkà na ụzụ kọmputa na akpaaka nke mmepụta. Taa, akụkọ anaghị akwụsị management, management sayensị na-aga n'ihu ka ha webata ma melite.