Aristotle dị ka a ọkà mmụta sayensị na ọkà ihe ọmụma

Aristotle, dị ka a ọkà mmụta sayensị na oké Greek ọkà ihe ọmụma, mara maka ọtụtụ ihe: aha-ya na onye ọ bụla egbugbere ọnụ onye. Ndụ ya jupụtara na-akpali ma, dị ka ọrụ emewo ka ihe bara oké uru onyinye sayensị.

Enyi na abara

The oké Gris oge ochie ọkà ihe ọmụma Aristotle, na usoro ndu na nkà ihe ọmụma ekpe a bukwanu akara ukwu, a mụrụ na 384 BC. e. na Thracian obodo nke Stagira. Na 368 BC. e., mgbe ọ ka dị obere, ọ gara Athens, bụ ebe ọ nọ a na-amụrụ na-ada Plato Academy. Na Plato, Aristotle, a ọkà mmụta sayensị chọpụtara nwere ahụmahụ abara na ochie enyi, bụ onye ọ na-enwe mmasị n'ebe onye mmetụta o nwere ihe ndị ọzọ nke ndụ ya. Ha na-anya na-ekwurịta okwu ruo mgbe Plato ọnwụ na 348 ma ọ bụ 347 BC. e.

Iwu na-akwadoghị, ma nnọọ nkịtị bụ ozizi na n'oge ọnụnọ ya na Academy Aristotle bụ implacable iro nke Plato, aka idi elu nke ya echiche. N'eziokwu, Aristotle bụ Academy ruo iri afọ abụọ, ma ọ bụ eleghi anya na nke a ga-ekwe omume ma ọ bụrụ na echiche ya dị nnọọ iche na Plato echiche ma ọ bụ ihe megidere general N'ezie nke ya echiche.

mgbe Academy

Mgbe ọnwụ nke onye nkụzi, Aristotle hapụrụ Academy na Athens, iji igosi ya alaka ụlọ ọrụ dị na obodo nke Assos na Asia Minor Troas. N'ebe a, o guzosie ike a mmekọrịta enyi na enyi na a obodo ọchịchị aka ike nke Hermas, nke afọ abụọ gasịrị ebubo nke isi Peasia na-gburu. Na nke a, Aristotle E mewokwa ka n'àgwàetiti Lesbos, n'obodo chloride. Ọ bụ n'oge a na Assos na chloride, na-na-amalite na-udi na-mere si ya nkà ihe ọmụma echiche.

Aristotle na Aleksandr Veliky

About 343 afọ BC. e. King Philip nke Macedonia, Aristotle awade a ọnọdụ nke onye nkuzi nke nwa ya na onye-nketa nke Alexander. Ọ bụ ihe amamihe ozizi nke Aristotle ama a bụrụkwa mmetụta na guzobere a ga-eme n'ọdịnihu oké ọchịagha. Ekele Alexander dị ka a ihe ịrịba ama nke ekele miri emi na nkwanye ùgwù wughachi ebibi n'oge mkpọsa nke Philip si n'obodo nke ya abara Stagira.

onwe akwụkwọ

Mgbe accession nke Alexander na Macedonian ocheeze 336 BC. e. Aristotle ekpe ọnọdụ nke onye nkuzi, la ka Athens, ebe ọ tọrọ ntọala ya akwụkwọ - Lyceum (emi odude na-esote ebe nsọ Apollona Likeyskogo, ihu), a makwaara dị ka Περίπατος ( «owuwu ụzọ mbata», ebe okwu). Ege ya ntị na-akpọ Peripatetics. Aristotle Lyceum bụ n'ezie research obodo. Ebe a nwere ya n'ọbá akwụkwọ, na a na-arụ ọrụ nke ndị nkụzi, na nkuzi ọtụtụ ebe.

N'afọ 323 BC. e. Aleksandr Makedonsky nwụrụ. Ndị bi na nke Athens, na-achọ gbapụ Macedonian achị, megide Aristotle. Ọ a manyere ịhapụ, birikwanụ n'obodo Halkida na Evia, ebe ọ nọ nwụọ a afọ mgbe e mesịrị.

okike oge

The dum sayensị nke Aristotle ekewa atọ oge:

1. "Ọmụmụ" oge, oge nke mkparịta ụka na Plato. Mgbe ahụ, anyị na e kere kwuo "Evdem" ebe Aristotle dị ka a ọkà mmụta sayensị kwetara na echiche nke Plato ihe ọmụma dị ka batara ya n'obi nke echiche, ekekerede na nwa, na "Protreptics" - leta Femissu nke Cyprus na nke na-ede akwụkwọ na supporter nke Plato si Ozizi iche-iche, na-ekwu na nke bụ ndụ n'ezie nke mkpụrụ obi-amalite mgbe ọnwụ nke ahu. Ọzọkwa n'oge a, ma eleghị anya, na-arụ ọrụ amalitela na "physics" na "Na mkpụrụ obi", nakwa dị ka ụfọdụ ọrụ na mgbagha.
2. Oge nke ndụ na Assos na chloride. Nke a ga-agụnye kwuo "On Philosophy", ebe Aristotle, na usoro ndu n'oge ahụ erubeghị mere ọ bụla nchoputa, akpọ masị oge a n'ọtụtụ kasị elu nke mmepe nke nkà ihe ọmụma, ọ criticizes ozizi iche-iche. Ebe a Aristotle ugbua nwere echiche nke Chineke dị ka a "anyịnya praịm haziri" nke ụwa. N'oge a, ọ na-na-arụ ọrụ na "Metaphysics" na "iwu" emepụta "Evdemovu ụkpụrụ ọma."
3. oge izi ihe na-eme nnyocha n'okpuru arches nke Lyceum. N'oge a, ọ bụ kpebisiri na Aristotle chọpụtara n'oge afọ nke ndụ ya. Ọ malitere napụta na nkà ihe ọmụma nke a pụrụ ịdabere na na ike na ntọala: ọ mgbe nile enịmde iche iche, zuru ezu ọmụmụ na ebe nke ọdịdị na akụkọ ihe mere eme. Pedagogical ọrụ (nkuzi) na oge nke Aristotle chekwara na e bipụtara na 60s BC. e. Andronicus nke Rhodes. Ya mere "Metaphysics" bụ a collection of nkuzi nyere na Lyceum n'oge dị iche iche. The aha "metaphysics" na-egosipụta n'ebe ndị ọrụ na collection of ọrụ nke Aristotle, n'ihi na ọ bụ mgbe "Physics" (Grik μετα -. «Mgbe»). Ma niile otu ọdịnaya dị ka ọ bụ metaphysical nke oge a uche - ma ọ bụrụ na "Physics" ihu ihe ịma aka nke a na-oghe ije, "Metaphysics" a raara nye kasị elu ụkpụrụ na-apụtaghị ìhè na-akpata. Onwe Ya "Physics", ie, Aristotle corpus ewepụtara eke sayensị na eke na nkà ihe ọmụma na-emetụta-atọ oge. Ha na-agụnye "Na mkpụrụ obi" - a psychological ozizi Aristotle, nke n'ihe banyere ọrụ ( "Nicomachean Ethics", "Great Ethics"), ndọrọ ndọrọ ọchịchị ( "Policy"), "ihapu otutu okwu", "Poetics".

systematization nke sayensị

Aristotle dị ka a ọkà mmụta sayensị na systematized nkà ihe ọmụma, nkerisi ya n'ime ndị na-esonụ ebe nke ihe ọmụma:

1. Usoro iwu Philosophy. Ọ na-achọ iji nweta ọcha ihe ọmụma, ka ihe ọmụma site n'onwe ya, ọ bụghị ka ọ bụla bara uru na-arụpụta. Usoro iwu Philosophy agụnye physics (n'ọmụmụ ihe, na-agbanwe ụlọ ọrụ), mgbakọ na mwepụ (amụ adịghị agbanwe agbanwe, ma atọsa si onwunwe) na metaphysics (na-ezo aka iche na ihe onwunwe, na transcendent na ofu).
2. Uru nkà ihe ọmụma. Ọ na-agụnye tumadi na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ndị ọkà mmụta sayensị, nakwa dị ka a ọnụ ọgụgụ nke ọzụzụ na Aristotle kwere ebutere na inyeaka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị: akụnụba, atụmatụ, ihapu otutu okwu.
3. Uri na nkà ihe ọmụma. Agụnye ụkpụrụ omume na aesthetics, a na-agụnye Aristotle ozizi na nkà.

Aristotle onyinye-àkù nke ụwa mmepeanya pụrụ isi nnọọ ike nnọọ njikọ. Gịnị Aristotle meghere, ndepụta nwere ike ịbụ ogologo oge. Ọtụtụ nke ya chepụtara kwagara Neo-akụzi si gbasaa nkà ihe ọmụma na ochie na nkà ihe ọmụma. A okwu chepụtara site Aristotle na a na-eji a ụbọchị bụ ihe ndabere nke nkà ihe ọmụma okwu nke ọ bụla nke ụwa ẹdude asụsụ.