Akuku nke uwa

Mpaghara ndi ozo bu akụkụ ufodu nke uwa, nke di iche site na ndi ozo site na iche iche nke ihe ndi ozo di iche iche ma karie nke ozo. A na-eme ụdị nke a ruo ogologo oge ma na-anọchite anya ohere iji mezuo mgbakọ ebumpụta ụwa.

N'okwu ndị dị mfe, ebe a na-ahụ anya bụ ókèala, ọdịdị dị n'èzí, osisi na ugbo ndị a kọwara n'ụzọ doro anya ma ghara ịdị ka nke ọzọ. A pụrụ ịchọpụta ọdịdị dị iche nke onye ọ bụla n'ime ha n'ụzọ doro anya na-enye ohere ka a chọta ụfọdụ ụdị osisi ma ọ bụ anụmanụ dịka mpaghara ndị ha nwere ike isi too ma ọ bụ ibi ndụ.

Akwukwo ndi ozo bu ihe di mfe imata site na mgbanwe na odidi nke ahihia kachasi. Ọ bụ maka ha ka ha na-achọpụta nke ọma ebe otu njedebe na nke ọzọ ga-amalite.

Ịlanahụ ọnọdụ nke ụdị ụfọdụ nke osisi, herbs, bushes kpebisiri ike pụrụ iche ihu igwe e ji mara na-enye ihe dị iche iche eke ebe. Onye ọ bụla n'ime ha nwere àgwà nke ya n'onwe ya, n'ihi ụda mmiri dị iche iche, ikuku na ikuku ikuku.

Mpaghara ndị dị na mbara igwe dị iche na na akụkụ nke ụwa, anyanwụ na ahịhịa nwere ike imenyụ ọkụ ọkụ, nakwa anụmanụ anụ ọhịa, na nke ọzọ - na-ahụkarị ma ghara ịgbaze snow. Ọdịiche dị iche karịa ihe doro anya. Ka o sina dị, n'ime ihe niile, ihe niile dị mma ma kwekọọ, mgbanwe ndị a abụghị nkọ.

Natural ebe nke ụwa bụ: ndị Arctic desert na tundra, apịtị na mbuaha ọhịa, steppe na subtropical ọhịa, na Mediterranean mpaghara na mmiri udu ọhịa, kpọrọ nkụ desert, ọkara desert na ala kpọrọ nkụ nke steppe. Ha na-amata ọdịiche dị n'etiti ọzara nke dị ala, ala ọma jijiji, ala ọma jijiji, ala akọrọ na mmiri ozuzo, ugwu alpine tundra na ugwu ọhịa.

Ihe e ji mara ebe ndị e kere eke na-enye nkọwa nke ụdị ihu igwe niile dị n'ime ha. Dị ka ihe atụ, ihe ndị kasị dị omimi na siburu obere-amụ nke ebe Arctic na Antarctic ice aka ike ịkpa, nakwa dị ka ebe na-ihu igwe siri ike - na tundra, nọ Antarctic na Arctic zones.

Na Arctic, okpomọkụ ikuku dị ala, ọdịda dị oke ala, mpaghara dum jupụtara na ice, naanị lichens na akpa si na ahịhịa.

Na Tundra akwa iru mmiri, ifufe siri ike, ọtụtụ ọdọ mmiri na marshes, na ala bụ ezigbo ala. Akụkụ nke ókèala ahụ bụ nkụ, nakwa dị ka ihe mkpuchi nke moss-lichen. Ụdị dị n'akụkụ ndị a dị obere ma dị egwu.

Ịkọwapụta ebe ndị e kere eke na-apụta ọ bụghị nanị nkọwa ha, kamakwa na-eburu n'uche mgbanwe ndị dị nro, ihe atụ nke nwere ike ịbụ oke ọhịa na ọhịa. N'ebe ndị dị otú ahụ, ndị nnọchianya nke osisi na ugbo, ndị e ji mara n'akụkụ abụọ dị n'akụkụ, nwere ike ịdị.

Natural ebe nke ụwa ekpughere ya zuru ebube dị n'oké ọhịa ebe ke ikpehe nke Northern Hemisphere, ebe e nwere ezigbo alaeze nke deciduous na weere ọhịa. E nwere mgbe osisi ndị dị ka osisi linden, ash, beech, maple. Okpomọkụ na ebe ndị a dị ọkụ, ruo 20 Celsius C, na mmeri dị njọ, ala -50 Celsius C, oke iru mmiri.

A na-akpọkwa ụdị ọhịa a na-agbanwe agbanwe, nke dị na Northern Hemisphere. Na mpaghara ebe a, otu onye nwere ike na-edebe eri oké nri nke coniferous ọhịa na steppes, n'ụba ogologo ahịhịa nke na-ike deere ọma na United States na Canada.

Ógbè a na-emepụta ihe dị na mpaghara ugwu nke dị n'ebe ugwu, ọ dịghị ọhịa dị na ya, a na-ekpuchi ókèala ahụ, ma mmiri adịghị ezu. Ọnọdụ maka uto nke osisi dị na ndagwurugwu iyi. Ala bụ chernozem, nke mmadụ ji aka ya mee.

N'ọzara, na ọkara desat bụ ndị na-esonụ zones: ọnọdụ, ebe okpomọkụ na subtropical. Oké mmiri ozuzo dị oke ụkọ. A na-eji ókè ala dị iche iche akọwa mpaghara ndị a, ụkọ nri na nkọwa a kapịrị ọnụ. Enwere ala dị iche iche: aja, solonchak, stony, clayey.

Ka ọ dị ugbu a, ndị ọkà mmụta sayensị agbakọọla na ọzara ahụ nwere ihe karịrị nde 162 km2 (na-enweghị Antarctica), nke a bụ 11% nke ala ahụ. Na Antarctica, mpaghara a karịrị 20%. Anụ ọhịa dị n'ọzara bụ ogbenye, ala dị n'okpuru ala, mgbe ụfọdụ, e nwere nsị.

Ma eleghị anya ihe kachasị emetụta bụ ọhịa ọhịa. Ha anaghị enwe oge dị iche iche na oge ihu igwe, osisi anaghị egosikwa mgbaaka kwa afọ. Nke a bụ ezigbo paradaịs maka osisi na ebe mara mma maka ndị nchọpụta anụ ọhịa.