History of jiometrị

Ndị mbụ echiche na jiometrị ndị mmadụ nwetara n'oge ochie. E nwere mkpa iji chọpụta ebe ala akpa nkata, mpịakọta nke ndị dị iche iche arịa na ogige na ihe ndị ọzọ bara mkpa. The malite nke akụkọ ihe mere eme nke jiometrị, dị ka a ọkà mmụta sayensị na-ewe oge ochie Egypt banyere puku afọ anọ gara aga. Ndị Ijipt, biiri ihe ọmụma nke ndị Grik oge ochie, onye na-eji ha na-akasị tụọ ala ebe. Ọ bụ oge ochie Greece sitere n'akụkọ ihe mere eme nke si malite jiometrị, dị ka a na sayensị. Okwu Grik "jiometrị" na-sụgharịrị dị ka "ala Gọọmenti na".

Greek ndị ọkà mmụta sayensị na ndabere nke ihe na-emeghe set of geometric Njirimara ndị enwe ike ike a coherent usoro nke ihe ọmụma nke jiometrị. Ndabere nke geometric sayensi tọrọ mfe geometric Njirimara, e si na ahụmahụ. Ndị fọdụrụ ọnọdụ na-ewepụtara na nkà mmụta sayensị mfe geometric Njirimara site arụmụka. The dum usoro e bipụtara ikpeazụ ụdị ke "Ihe" nke Euclid gburugburu 300 BC, ebe ọ na-depụtara bụghị naanị n'ọnụ jiometrị, ma ntọala n'ọnụ som. Na isi iyi a na-amalite na ihe ndị mere mgbakọ na mwepụ.

Otú ọ dị, na-arụ ọrụ Euclid dịghị ihe e kwuru banyere atụ olu nke audio, audio nke bọl elu ma ọ bụ na usoro nke ogologo ka n'obosara (ọ bụ ezie na ugbu Theorem ebe nke a gburugburu). The akụkọ ihe mere eme nke mmepe nke jiometrị ahụ gaa n'ihu na n'etiti III na narị afọ BC site oké Archimedes, bụ onye ike gbakọọ nọmba Pi, ma nwee ike na-ekpebi otú gbakọọ bọl ala. Archimedes lebara nsogbu ndị a na-eji ụzọ nke e mechara kpụrụ ndabere nke usoro nke elu mgbakọ na mwepụ. Na enyemaka ha, o nwere ike na-ama-edozi ike nsogbu nke jiometrị na-arụzi ụgbọala, nke di mkpa maka igodo na maka ụlọ ọrụ. Karịsịa, ọ hụrụ a ụzọ chọpụta ihe na-emmepe nke ike ndọda na akporo nke ọtụtụ n'ime anụ ahụ nkịtị ma nwee ike na-amụ okwu nke itule nke ozu dị iche iche udi mgbe mikpuru na mmiri mmiri.

Greek ndị ọkà mmụta sayensị nwere mụụrụ ọmụmụ nke Njirimara nke dị iche iche na geometric edoghi na ndị dị mkpa maka ozizi nke sayensị na ndị bara uru ngwa. Apollonius na II na narị afọ BC, ọtụtụ mkpa nchoputa na ozizi conic ngalaba, nke nọgidere na-enweghị atụ na-esote iri na asatọ na narị afọ. Apollonius jiri achịkọta maka ọmụmụ nke conic ngalaba. Nke a na usoro bụ ihe ọzọ na-enwe ike ịzụlite naanị na na Asaa na narị afọ, ndị ọkà mmụta sayensị Fermat na Descartes. Ma ha etinyere usoro a na-amụ ewepụghị e. Ọ bụ naanị na 1748, Russian Academician Euler ike itinye usoro a na-amụ curved ebupụta.

The usoro, mepụtara Euclid, e were dị ka immutable karịrị puku afọ abụọ. Otú ọ dị, akụkọ ihe mere eme nke jiometrị natara na-atụghị anya mgbe na 1826 amamiihe Russian mgbakọ na mwepụ Ni Lobachevsky bụ enwe ike ike a kpam kpam ọhụrụ geometric usoro. N'eziokwu, ndị bụ isi na ndokwa nke ya usoro si dị iche na ndokwa nke Euclidean jiometrị naanị na otu isi, ma ọ bụ site na nke a mgbe na-eso isi atụmatụ nke Lobachevsky usoro. Ndokwa a na nchikota nke akụkụ nke a triangle na Lobachevsky jiometrị bụ mgbe ihe na-erughị 180 degrees. Ke akpa ilekiri o nwere ike iyi na nke a abụghị eziokwu, ọ bụ obere ma oge a triangles atụ ihe enyela na ụzọ ziri ezi tụọ nchikota nke ya angles.

The ụdi akụkọ ihe mere nke mmepe nke jiometrị gosipụtara ezi Lobachevskian amamiihe echiche ma gosi na Euclid usoro enweghị nnọọ ike na-edozi ọtụtụ nsogbu nke mbara igwe na physics, ebe mgbakọ na mwepụ obibi ọgụgụ nke fọrọ nke nta na-enweghị nsọtụ size. Ọ na-arụ ọrụ na Lobachevsky ama jikotara n'ihu mmepe nke jiometrị, na ya elu som na mbara igwe.